Introduction. Population increasingly draws attention to the issues concerning the environment degraded by the progress of civilization and the impact of this process on health. However, public awareness of the risk exposure to indoor contaminants is lagging a long way behind knowledge regarding outdoor environmental hazards. The aim of the study was to assess the risk perception related to exposure to indoor environmental factors in the population of Silesia. Materials and methods. In this study the electronic version of a questionnaire survey – downloaded on the website www.moja-ankiety.pl. was used. During the 3-months duration of the project 552 subjects participated in the survey. In the study participated the Silesian Voivodeship inhabitants such as chat rooms users, newsgroups and online forum participants. Data analysis was performed by using statistical program – STATA Version 8 SE [9], where the Kruskall-Wallis test and χ 2 test were applied. Statistical significance was assessed at p value *0.05. Results. Despite the low perception of environmental health hazards inside the dwellings, the majority of respondents were able to indentify health effects and ways to reduce exposure to indoor air pollution. Both gender, place of residence, education level and age significantly affected the level of perception of respondents on the risk connected with exposure to indoor air pollution. Conclusion. It is necessary to continuously work on raising public awareness of environmental health hazards in confined spaces, the causes of their occurrence, types, effects and above all the ways to counter these threats.
PL
Wstęp. Populacja mieszkańców zwraca coraz większą uwagę na kwestie związane z degradacją środowiska w wyniku postępu cywilizacyjnego i skutku tego procesu na zdrowie. Jakkolwiek ich świadomość narażenia na zanieczyszczenia wnętrz jest znacznie mniej zaawansowana w stosunku do zagrożeń środowiskowych z zewnątrz. Celem tego badania była ocena ryzyka związanego z narażeniem na czynniki środowiskowe wnętrz u mieszkańców województwa śląskiego. Materiały i metody. W tym badaniu zastosowano ankietę w wersji elektronicznej umieszczonej na stronie internetowej www.moja-ankiety.pl. W czasie trzymiesięcznych badań udział wzięło 552 uczestników, mieszkańców województwa śląskiego takich jak: użytkownicy czatów, grup dyskusyjnych i forów internetowych. Analiza danych była przeprowadzona przy użyciu programu statystycznego STATA Version 8 SE [9], gdzie zastosowano testy Kruskall-Wallis i χ 2. Istotność statystyczna była oceniona na poziomie wartości p*0,05. Wyniki. Pomimo niskiej percepcji odnośnie zdrowotnych zagrożeń środowiskowych wewnątrz pomieszczeń, większość respondentów była w stanie ocenić skutki zdrowotne i sposoby ograniczenia narażenia na zanieczyszczenia powietrza wnętrz. Zarówno płeć, miejsce zamieszkania, poziom wykształcenia jak i wiek wywierały znaczny wpływ na poziom percepcji respondentów co do ryzyka związanego z narażeniem na zanieczyszczenie powietrza wewnątrz. Wnioski. Koniecznym jest stałe podnoszenie społecznej świadomości dotyczącej środowiskowych zagrożeń zdrowia w pomieszczeniach zamkniętych, przyczyn ich powstawania, rodzajów, skutków i przede wszystkim sposobów zwalczania tych zagrożeń.
The purpose of this study was to determine: (1) whether damage to liver and skeletal muscles occurs during a 100 km run; (2) whether the metabolic response to extreme exertion is related to the age or running speed of the participant; (3) whether it is possible to determine the optimal running speed and distance for long-distance runners’ health by examining biochemical parameters in venous blood. Fourteen experienced male amateur ultra-marathon runners, divided into two age groups, took part in a 100 km run. Blood samples for liver and skeletal muscle damage indexes were collected from the ulnar vein just before the run, after 25, 50, 75 and 100 km, and 24 hours after termination of the run. A considerable increase in alanine aminotransferase (ALT) and aspartate aminotransferase (AST) was observed with the distance covered (p < 0.05), which continued during recovery. An increase in the mean values of lactate dehydrogenase (LDH), creatine kinase (CK) and C-reactive protein (CRP) (p < 0.05) was observed with each sequential course. The biggest differences between the age groups were found for the activity of liver enzymes and LDH after completing 75 km as well as after 24 hours of recovery. It can be concluded that the response to extreme exertion deteriorates with age in terms of the active movement apparatus.
Nowadays, tattoos have become a very common form of body decoration. However, they carry a risk of numerous complications – ranging from allergies to cancer. The study was divided into two parts. Adult persons, 156 men and 149 women, with one or more tattoos, participated in the first part of study. Anonymous respondents filled in the authorial questionnaire consisting of 14 questions and posted on the Internet. The second part of the study concerned of tattoo salons (n=38) employees. The aim of the study was to examine the awareness of people who are tattooing the body about the possible risks associated with such intervention, as well as the ability to obtain information from tattoo artists and analyze client cards in terms of the most important information about tattooing. The second part of the study was devoted to the analysis of the tattoo consent forms. Most tattoo salons clients claimed that they signed a tattoo consent and were informed about contraindications and possible complications. However, only in very rare cases allergic tests were reported. There were few cases of complications among the respondents. There is a need to educate both the clients of tattoo salons and tattooists themselves. Attention should be paid to the necessity of filling in the informed consent.
INTRODUCTION In recent years, toys have become the products most often classifi ed as hazardous products. They are a cause of physical injuries and they are posing a serious risk of chemical poisoning. The aim of this study was to investigate young mother’s awareness about the health risk associated with using toys by children, which do not meet quality standards. Women’s knowledge about the meaning of the trademarks certifying the safety of toys and knowledge about agencies which supervise the safety of toys in Poland was also examined. MATERIAL AND METHODS The questionnaire survey by the author’s questionnaire, containing 19 questions, closed and open was conducted. The study involved 143 mothers of children attending kindergartens and early grades of primary schools in Zabrze in 2009. The study involved also young mothers who fi lled out the questionnaire over the internet. RESULTS Young mother’s awareness about harmful chemicals potentially occurring in toys is very weak. More than half of the questioned women couldn’t identify any chemical compound, which poses a health risk. Almost all interviewed women are not aware of the link between exposure to xenobiotics potentially contained in toys and hormonal disorders and development disorders, both physical and mental. Women’s knowledge about agencies which supervise the safety of toys in Poland is also unsatisfactory. It was proven that there is a signifi cant link between age, education level and the level of health risk perception, associated with the usage of unsafe toys and knowledge about agencies which supervise the safety of products available on local market. CONCLUSIONS There is a need of taking action for raising the society’s awareness in the safety of toys.
PL
WSTĘP W ostatnich latach zabawki stały się produktami najczęściej klasyfikowanymi jako produkty niebezpieczne. Są one przyczyną urazów fizycznych, jak również stwarzają poważne ryzyko zatrucia substancjami chemicznymi. Cel. Celem niniejszej pracy było zbadanie świadomości młodych matek w zakresie ryzyka zdrowotnego związanego z wykorzystywaniem przez dzieci zabawek nie spełniających wymogów jakościowych. Analizowano również wiedzę kobiet na temat znajomości znaków towarowych poświadczających bezpieczeństwo zabawki, a także organów nadzorujących bezpieczeństwo zabawek w Polsce. MATERIAŁ I METODY Przeprowadzono badania kwestionariuszowe przy użyciu autorskiego kwestionariusza zawierającego 19 pytań zamkniętych i otwartych. Badaniami objęto 143 matki dzieci uczęszczających do zabrzańskich przedszkoli i klas początkowych szkół podstawowych w 2009 roku oraz użytkowniczki forum internetowego skierowanego do młodych matek. WYNIKI Świadomość młodych matek w zakresie szkodliwych substancji chemicznych potencjalnie występujących w zabawkach jest bardzo słaba. Ponad połowa badanych kobiet nie potrafiła wskazać ani jednego związku chemicznego, który stwarza zagrożenie dla zdrowia. Niemal wszystkie respondentki są nieświadome istnienia związku między narażeniem na ksenobiotyki potencjalnie występujące w zabawkach, a zaburzeniami hormonalnymi oraz zaburzeniami rozwojowymi: fizycznymi i psychicznymi. Wiedza kobiet na temat organów nadzorujących bezpieczeństwo zabawek w Polsce jest również niezadowalająca. Wykazano istotny wpływ ekswieku oraz poziomu wykształcenia na poziom percepcji ryzyka zdrowotnego związanego z wykorzystywaniem niebezpiecznych zabawek, a także na stopień znajomości instytucji sprawujących kontrolę nad bezpieczeństwem produktów dostępnych na rynku. WNIOSKI Istnieje potrzeba podjęcia działań na rzecz podniesienia świadomości społeczeństwa w zakresie bezpieczeństwa zabawek.
The term pervitin refers to methamphetamine in Central Europe, illegally produced from ephedrine or pseudoephedrine as a precursor. A growth in the use of psychoactive substances in some European countries has been noted for several years. According to data from the European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction, the number of addicted people to pervitin increases in Europe at a rate of several percent per year. Pervitin is illegally produced and sold especially in the Czech Republic and Slovakia, Germany and the Scandinavian countries, where its use is a significant social and healthcare problem. In Poland, the use of pervitin to intoxication were observed mainly in the provinces of southern and south-west, to which this substance is generally imported from the Czech Republic and Slovakia. Use of pervitin leads to addiction and a number of negative health consequences associated with its influence on the central and peripheral nervous system, cardiovascular and respiratory systems. In the course of pervitin use psychosis caused by intoxication, depression, neuropsychological deficits and damage to various organs may occur. Acute poisoning by pervitin can lead to death due to cardiovascular disorders, or hyperthermia and injecting promotes the spread of blood-borne diseases. The negative effects of its use are also described, such as risky sexual behaviours and crime. The purpose of this article is to draw attention to the relatively new problem of using pervitin in Poland (the so-called Czech crystalline methamphetamine) to intoxication and to describe, among other things, the actions of the substance and the risks arising from its use.
PL
Terminem perwityna określa się w Europie Środkowej metamfetaminę wyprodukowaną nielegalnie z efedryny lub pseudoefedryny, jako prekursora. Od kilkunastu lat notuje się w niektórych krajach europejskich zwiększone zainteresowanie używaniem tej substancji psychoaktywnej. Dane Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii wskazują, że liczba osób uzależnionych od perwityny w Europie zwiększa się w tempie kilku procent rocznie. Perwityna jest produkowana i sprzedawana nielegalnie zwłaszcza na terenie Czech i Słowacji oraz w Niemczech i w krajach skandynawskich, gdzie jej przyjmowanie stanowi znaczny problem społeczny i medyczny. W Polsce stosowanie perwityny w celu odurzenia zaobserwowano głównie w województwach południowych i południowo- zachodnich, do których substancja ta jest sprowadzana najczęściej z Czech i Słowacji. Używanie perwityny prowadzi do uzależnienia i wielu negatywnych następstw zdrowotnych związanych z jej działaniem na ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy, układ krążenia i układ oddechowy. W przebiegu stosowania perwityny mogą występować psychozy intoksykacyjne, zaburzenia depresyjne i deficyty neuropsychologiczne oraz uszkodzenia różnych narządów wewnętrznych. Ostre zatrucie perwityną może prowadzić do zgonu z powodu zaburzeń układu krążenia lub hipertermii, a jej dożylne przyjmowanie sprzyja rozprzestrzenianiu się chorób przenoszonych drogą krwi. Opisywane są też takie negatywne efekty jej stosowania, jak ryzykowne zachowania seksualne i przestępstwa. Celem tego artykułu jest zwrócenie uwagi na stosunkowo nowy w Polsce problem używania perwityny (tzw. czeskiej, krystalicznej metamfetaminy) w celu odurzenia oraz opisanie działania tej substancji i zagrożeń wynikających z jej stosowania.
WSTĘP: Produkty zbożowe, zwłaszcza pieczywo, odgrywają istotną rolę w żywieniu ludzi na całym świecie. Jednak ze względu na uwalnianie nadmiernych ilości zanieczyszczeń do środowiska produkty zbożowe mogą również zawierać pewne ilości pierwiastków potencjalnie toksycznych, które mogą mieć negatywny wpływ na organizm człowieka. MATERIAŁ I METODY: Celem pracy jest analiza zawartości metali ciężkich w wybranych chlebach glutenowych i bezglutenowych dostępnych na polskim rynku oraz ocena nienowotworowego i nowotworowego narażenia konsumentów na kadm (Cd) i ołów (Pb). Ocena ta obejmowała narażenie ośmiu grup wiekowych. Zawartość Cd i Pb oznaczono metodą ET-AAS. WYNIKI: Najwyższą średnią zawartość Cd odnotowano w pieczywie pszenno-żytnim (0,072 mg/kg), najniższą w pieczywie bezglutenowym (0,021 mg/kg). Ogólny rozkład Cd w poszczególnych rodzajach chleba przedstawiał się następująco: pszenno-żytni > pszenny > żytni > bezglutenowy. WNIOSKI: Oszacowanie narażenia na Cd i Pb konsumentów pieczywa pszennego i pszenno-żytniego wykazało, że w populacji dzieci w wieku < 11 lat może wystąpić istotne ryzyko zdrowotne.
EN
INTRODUCTION: Grain products, especially bread, play an essential role in the nutrition of people around the world. However, due to the release of excessive amounts of pollutants into the environment, grain products may also contain some amounts of potentially toxic elements, which may have a negative effect on the human body. MATERIAL AND METHODS: The aim of the study is to analyze the content of heavy metals in selected gluten and gluten--free breads available on the Polish market, and to assess the non-cancerous and cancerous exposure of consumers to cadmium (Cd) and lead (Pb). This assessment covered the exposure of eight age groups. The content of Cd and Pb was determined by the ET-AAS method. RESULTS: The highest mean concentration of Cd was recorded in wheat-rye bread (0.072 mg/kg), the lowest in gluten--free bread (0.021 mg/kg). The general distribution of Cd in individual types of bread was as follows: wheat-rye > wheat > rye > gluten-free bread. CONCLUSIONS: The estimation of exposure to Cd and Pb of the consumers of wheat and wheat-rye bread showed that a significant health risk may occur in the population of children < 11 years of age.
WSTĘP: Działalność człowieka przyczyniła się do szerokiego rozpowszechnienia metali ciężkich w środowisku naturalnym. Skutki narażenia na metale ciężkie mogą się ujawnić dopiero po upływie wielu lat. Narażenie dzieci na metale ciężkie drogą pokarmową może stanowić istotne ryzyko zdrowotne, dlatego wiedza oraz postawy zdrowotne rodziców i opiekunów prawnych mają niebagatelne znaczenie w zakresie minimalizacji ryzyka zdrowotnego dzieci. Celem pracy była ocena poziomu wiedzy rodziców na temat metali ciężkich, ich występowania w żywności oraz zagrożeń dla zdrowia dzieci, wynikających ze spożywania żywności zanieczyszczonej metalami ciężkimi. MATERIAŁ I METODY: Narzędzie badawcze stanowił autorski kwestionariusz ankiety, składający się z części „metryczka” oraz pytań zamkniętych, głównie jednokrotnego wyboru. Grupę badaną stanowiło 100 rodziców z dwóch placówek przedszkolnych zlokalizowanych na terenie województwa śląskiego. Wyniki kwestionariusza ankiety zostały opracowane w programie Microsoft Office Excel 2019. Za pomocą programu Statistica 13 (StatSoft) wykonano analizę statystyczną (test chi-kwadrat), a istotność statystyczną przyjęto na poziomie α = 0,05. WYNIKI: Rodzice dzieci w wieku przedszkolnym nie są świadomi zagrożeń związanych z ekspozycją na metale ciężkie. Większość respondentów nie zapoznawała się z informacjami ogólnymi na temat obecności metali ciężkich w produktach spożywczych. WNIOSKI: Świadomość rodziców dzieci w wieku przedszkolnym dotycząca wybranych metali ciężkich występujących w żywności jest niska. Wskazane jest wdrożenie działań edukacyjnych w celu zwiększenia poziomu wiedzy rodziców na temat możliwych następstw zdrowotnych i sposobów zmniejszania ryzyka zdrowotnego wynikającego z narażenia na metale ciężkie drogą pokarmową.
EN
INTRODUCTION: Human activity has contributed to the widespread distribution of heavy metals in the natural environment. The effects of exposure to heavy metals may not become apparent until many years later. Understanding and understanding the health risks of heavy metals in food is essential to protect children’s health. The study aimed to assess the level of knowledge about heavy metals, their occurrence in food, and the health risks to children from eating food contaminated with heavy metals. MATERIAL AND METHODS: The research tool was the author’s questionnaire, consisting of the “specification” part and closed questions, mainly of a single choice. The study group consisted of 100 parents of two kindergartens located in the Silesian voivodeship. The results of the survey questionnaire were developed in Microsoft Office Excel 2019. Statistica 13 (StatSoft) was used for statistical analysis (chi-square test) and statistical significance was assumed at the level of α = 0.05. RESULTS: Parents of preschool-age children are not aware of the associated risks of exposure to heavy metals. Most of the respondents did not read the general information on the presence of heavy metals in food products. CONCLUSIONS: The awareness of preschool-age parents about selected heavy metals in food is low. It is recommended to implement educational activities to increase the level of parental knowledge about possible health consequences and ways to reduce the health risk resulting from exposure to heavy metals through food.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.