PL EN


Preferences help
enabled [disable] Abstract
Number of results
2008 | 4 | 4 | 278-281
Article title

W jakim kierunku zmierzają relacje pomiędzy lekarzem a pacjentem w Polsce?

Content
Title variants
EN
Patient-doctor relationship in Poland – where is it heading to?
Languages of publication
EN PL
Abstracts
EN
The paper attempts to review, based on available literature, changes in patient-doctor relationship taking place within the last few years in Western societies and in Poland. It tries to answer the question whether patient-doctor relationship is closer to partnership or to paternalism. Particular emphasis is placed on such issues as doctor-patient information transfer, patient’s role in decision-making process and respect of patient’s rights. While it appears that in the West we are witnessing a clear transformation of patient-doctor relationship towards an increasingly active role of patient in the decision-making, where he or she is considered an expert in the field of own health and values, in Poland a more paternalistic model prevails, where it is the doctor who plays the leading role, makes decisions and, consequently, takes full responsibility for them. It appears that concerning partner-like relationship with doctor, greater chances for it have patients relatively better educated and from higher socioeconomic strata and women. Persons with higher education are more prone to question traditional role of doctor who “knows better”; such an attitude manifests itself by looking for alternative sources of information about the disease. Similarly, women more frequently seek a “second opinion” and more often obtain information about other treatment options from alternative sources. Furthermore, women more often express a need for a partner-like relationship with doctor.
PL
Artykuł jest próbą przeanalizowania, na podstawie badań i dostępnej literatury, zmian, jakie w ostatnich latach zaszły w relacjach pacjent – lekarz w społeczeństwach zachodnich oraz w Polsce. Jest też próbą odpowiedzi na pytanie, czy relacje pacjent – lekarz można określić bardziej jako partnerskie, czy też raczej jako paternalistyczne. Obszary szczególnego zainteresowania autorów to: informowanie pacjenta przez lekarza, udział pacjenta w podejmowaniu decyzji oraz przestrzeganie praw pacjenta. O ile wydaje się, że na Zachodzie mamy do czynienia z wyraźną transformacją relacji pacjent – lekarz w kierunku relacji, gdzie pacjent współuczestniczy w podejmowaniu decyzji i jest postrzegany przez lekarza jako ekspert w zakresie swojego zdrowia i wartości, o tyle w Polsce ciągle występuje raczej model paternalistyczny, w którym to lekarz odgrywa dominującą rolę, podejmuje decyzje, a co za tym idzie, ponosi za nie niepodzielną odpowiedzialność. Wydaje się, że w kwestii relacji partnerskich z lekarzem znacznie większą szansę na nie mają pacjenci posiadający relatywnie wyższe wykształcenie i wyższą pozycję społeczną oraz kobiety. Osoby z wyższym wykształceniem częściej kwestionują tradycyjną rolę lekarza, który „wie najlepiej”, co przejawia się w poszukiwaniu alternatywnych źródeł informacji o chorobie. Podobnie kobiety częściej konsultują decyzje lekarza, a także częściej pozyskują informacje o sposobach leczenia z alternatywnych źródeł. Kobiety również częściej niż mężczyźni zgłaszają potrzebę kontaktu partnerskiego z lekarzem.
Discipline
Publisher

Year
Volume
4
Issue
4
Pages
278-281
Physical description
Contributors
  • Zakład Badań nad Alkoholizmem i Toksykomaniami, Instytut Psychiatrii i Neurologii. Kierownik: dr Jacek Moskalewicz
References
  • 1. Ostrowska A.: Relacja pacjent - lekarz: nowa jakość? Promocja Zdrowia. Nauki Społeczne i Medycyna 2001; 21: 109-121.
  • 2. Falkum E., F0rde R.: Paternalism, patient autonomy, and moral deliberation in the physician-patient relationship. Attitudes among Norwegian physicians. Soc. Sci. Med. 2001; 52: 239-248.
  • 3. Richards T: Patients’ priorities. BMJ 1999; 318: 277.
  • 4. Coulter A.: Paternalism or partnership? Patients have grown up - and there’s no going back. BMJ 1999; 319: 719-720.
  • 5. Freidson E.: Zastosowanie teorii organizacji. Modele organizacji i usług w opiece zdrowotnej. W: Sokołowska M., Hołówka J., Ostrowska A. (red.): Socjologia a zdrowie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1976.
  • 6. Barr J., Threlkeld A.J.: Patient-practitioner collaboration in clinical decision-making. Physiother. Res. Int. 2000; 5: 254-260.
  • 7. Gallagher E.B.: Ideologia konsumpcji a opieka zdrowotna. W: Sokołowska M., Hołówka J., Ostrowska A. (red.): Socjologia a zdrowie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1976.
  • 8. Gałuszka M.: Społeczne i kulturowe powinności medycyny. Tożsamość zawodowa i atrofia moralna. Wrocławskie Towarzystwo Naukowe, Wrocław 2003.
  • 9. Nowicka W: Prawa pacjenta: konflikt interesów czy wspólna sprawa? W: Chołuj B. (red.): System opieki zdrowotnej - efekty zmian w Polsce i krajach sąsiednich. Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2002.
  • 10. Heszen-Niejodek I.: Lekarz i pacjent. Badania psychologiczne. Universitas, Kraków 1992.
  • 11. Cianciara D., Miller M.: Postawy lekarzy wobec edukacji pacjenta. Przegl. Epidemiol. 2003; 57: 531-540.
  • 12. Synowiec-Piłat M.: Percepcja umiejętności interpersonalnych (komunikacyjnych) lekarzy ginekologów. Ginekol. Prakt. 2003; 11: 19-24.
  • 13. Gromadecka-Sutkiewicz M.: Wybrane elementy relacji lekarz - pacjent w opinii pacjentów. Nowiny Lek. 2004; 73: 301-303.
  • 14. Rogala B.: Nowe spojrzenie na współpracę lekarza i chorego na astmę w świetle wyników badania GAPP: praktyczne konsekwencje braku dialogu. Alerg. Astma Immun. 2007; 12: 63-66.
  • 15. Derczyński W.: Informowanie pacjentów o stanie zdrowia i przebiegu leczenia. Komunikat Centrum Badania Opinii Społecznej, 2001.
  • 16. Ostrowska A.: Paternalizm czy partnerstwo? Relacje między pacjentami a lekarzami w Europie. W: Domański H., Ostrowska A., Sztabiński P. (red.): W środku Europy? Wyniki europejskiego sondażu społecznego. Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa 2006.
  • 17. Derczyński W.: Opinie o błędach medycznych i zaufaniu do lekarzy. Komunikat Centrum Badania Opinii Społecznej, 2001.
  • 18. TNS OBOP: Polacy kupują, co przepisze lekarz. 2003.
Document Type
review
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.psjd-ebe98dc4-203f-4b24-83ef-e0ae3330afb3
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.