PL EN


Preferences help
enabled [disable] Abstract
Number of results
2013 | 16 | 2 | 31-37
Article title

Endemie o długotrwale największych i najmniejszych częstościach zgonów na raka płuca na terenie województwa śląskiego

Content
Title variants
EN
An endemic areas with a long-time biggest and smallest mortality rates for the lung cancer on the Silesia viovodeship territory
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
Background: The registration of deaths by causes (here:
a lung cancer, C33–C34, by ISCD&HRP, X revision) in
Silesia voivodeship (and in general for Poland) can be characterised
by a high degree of completeness giving objective
and reliable evaluations on mortality. Everywhere however
the distribution of cancer mortality rates is very unequal
(by the population groups, administrative units, etc.), what
conducting go on to looking for risk areas (endemic areas
with a long-lasting occurrence of the biggest and/or smallest
mortality rates). It is a base of more rationally fight with
cancers. Materials and methods: A lung cancer deaths data
for Silesia voivodeship has been obtained from the G.U.S.
(Main Statistical Office). A special “death certificate” guarantees
to produce an objective picture of macro-, and
micropopulation cancer mortality. Basing on the neoplasms
and demographic data (from G.U.S. as well), the following
mortality rates were calculated to be average for 11-year
period (1999–2009) and two externally periods: 1999–2002
and 2006–2009: a) age-specific rates (for 5-year age groups,
i.e. 0–4, 5–9, etc., up to the age of 85+), b) crude rates per
100 thousands and c) age-adjusted rates with the use of
direct method by M. Spiegelman’s, with the use of the age
structure of “world population” (by R. Doll’s). To evaluate
of the statistically significant between standardized mortality
rates (coun-ties : whole voivodeship) were used O.S.
Miettinen’s and P. Katz’s procedures. Results: In 1999–
2009 (i.e. during 11-years), within Silesia voivodeship,
21826 (i.e. 77.3%) men died because of the lung cancer
and 6397 (i.e. 22.7%) women; it is combined for both sexes
– 28223 cases of death were registered. Age-adjusted mortality
rate for males is 61.9/100 thousands and was distinctly
bigger then among females – 13.7/100 thousands.
However, in comparison two extreme periods (i.e. 1999–
2002 : 2006–2009), age-adjusted mortality rates because
of the lung cancer in men decreased about 11.7%, and
among women increased about 16.7%. The highest frequency
of death cases caused by the lung cancer among
men is concentrated in central and eastern part of Silesia
voivodeship, urbanized and industrial. Similarly as for
women (tab. II). The lung cancer in the borders (mainly
for villages) of Silesia voivodeship is rarely diagnosed, as
the result smaller mortality. Conclusions: 1. There is a partly
chorologic correlation between endemic areas with
a long-time the biggest and smallest lung cancer mortality,
taking into account males and females population within
Silesia voivodeship. 2. To highest risk endemic areas of the
deaths for lung cancer is need putting into the public life
more “aggressive” activities, especially concerning the primary
preventive (for example in the overcoming nicotinizm).
PL
Wstęp: Rejestracja zgonów wg przyczyn (tutaj: nowotworów
złośliwych płuca, C33–C34, wg MSKChiPZ, X
rewizja) w woj. śląskim (i w ogóle w Polsce) charakteryzuje
się wysokim stopniem kompletności dając miarodajne i
obiektywne oceny w zakresie umieralności. Wszędzie jednak
rozkład współczynników umieralności jest bardzo nierównomierny
(wg grup populacyjnych, jednostek administracyjnych
itd.), co prowadzi dalej do poszukiwań rejonów
ryzyka (endemii) o długotrwałym występowaniu największych
i/lub najmniejszych współczynników umieralności.
To podstawa bardziej racjonalnej walki z nowotworami.
Materiały i metody: Informacje o zgonach na nowotwory
złośliwe płuca dla woj. śląskiego uzyskano w GUS. Specjalna
„karta zgonu” daje rękojmię wykreowania obiektywnego
obrazu makro-, czy mikropopulacyjnego umieralności na
nowotwory. W oparciu o dane o nowotworach i dane demograficzne
obliczono następujące rodzaje współczynników
umieralności dla 11-letniego okresu (1999–2009) i dwóch
okresów skrajnych: 1999–2002:2006–2009 – a) współczynniki
cząstkowe (dla 5-letnich grup wieku, tj. 0–4, 5–9 aż do
85+), b) współczynniki surowe i c) współczynniki standaryzowane
metodą bezpośrednią wg M. Spiegelmana, przy
użyciu struktury wieku „populacji świata” (zmodyfikowanej
wg R. Dolla). Do oceny istotności statystycznej pomiędzy
współczynnikami standaryzowanymi (powiaty : całego
województwa) użyto procedur O.S. Miettinena i P. Katza.
Wyniki:W okresie 1999–2009 (tj. w ciągu 11 lat) z powodu
raka płuca zmarło na terenie woj. śląskiego 21826 (tj.
77,3%) mężczyzn oraz 6397 (tj. 22,7%) kobiet; łącznie dla
obu płci zarejestrowano 28223 zgony. Standaryzowany
współczynnik umieralności dla mężczyzn wyniósł 61,9/100
tys. i był wyraźnie większy niż współczynnik dla kobiet –
13,7/100 tys. Jednakże w porównaniu 2 skrajnych okresów
(tj. 1999–2002:2006–2009) standaryzowany współczynnik
umieralności na raka płuca u mężczyzn obniżył się o 11,7%,
a u kobiet wzrósł o 16,7%. Największa częstość zgonów
z powodu raka płuca u mężczyzn koncentruje się w centralnej
i wschodniej części woj. śląskiego, zurbanizowanej
i uprzemysłowionej (ryc. 1). Podobnie jest u kobiet (ryc. 2).
Na obrzeżach (głównie na wsiach) województwa zgony na
raka płuca występują rzadziej. Wnioski: 1. Istnieje częściowa
korelacja chorologiczna pomiędzy endemiami o długotrwale
największych i najmniejszych współczynnikach umieralności
na raka płuca wg płci w obrębie woj. śląskiego. 2. Do endemii
o największym ryzyku zgonów na raka płuca należy
wprowadzić bardziej „agresywne” działania zwłaszcza
w zakresie profilaktyki pierwotnej (np. w zwalczaniu nikotynizmu).
Discipline
Publisher

Year
Volume
16
Issue
2
Pages
31-37
Physical description
Contributors
author
  • Zakład Epidemiologii i Śląski Rejestr Nowotworów, Centrum Onkologii-Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Oddział w Gliwicach, zemlab@io.gliwice.pl
  • Zakład Epidemiologii i Śląski Rejestr Nowotworów, Centrum Onkologii-Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Oddział w Gliwicach
  • Zakład Epidemiologii i Śląski Rejestr Nowotworów, Centrum Onkologii-Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Oddział w Gliwicach
  • Zakład EpidemZakład Radioterapii, Cetrum Onkologii-Instytut im. M. Skłnodowskiej-Curie, Oddział w Gliwicach
References
  • 1. Parkin D. M., Bray F., Farley J., et al.: Global cancer statistics, 2002. CA Cancer J. Clin. 2005; 55:74–108.
  • 2. Ferlay J., Shin H.R., Bray F., et al.: Estimates of worldwide burden of cancer in 2008: GLOBOCAN 2008. Int. J. Cancer 2010; 127/12: 2893–2917.
  • 3. Borras J.M., Fernandez E., Gonzales J.R., et al: Lung cancer mortality in European regions (1955–1997). Ann. Oncol. 2003; 14(1):159–161.
  • 4. Zemła B., Kołosza Z.: Trendy umieralności na najczęstsze nowotwory złośliwe w województwie śląskim z krótkoterminową prognozą. Med. Środ. 2011; 14(2):24–31.
  • 5. Zemła B.F.P., Kołosza Z., Banasik T.R.: Atlas zachorowalności i umieralności na nowotwory złośliwe w obrębie województwa katowickiego w latach 1985–1993. Wyd. Z-d Epidemiologii Nowotworów Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej- Curie, Oddział w Gliwicach. Gliwice 1999; 8–83.
  • 6. Miettinen O.S., Nurminen M.: Comparative analysis of two rates. Stat. Med. 1985; 4: 213–226.
  • 7. Katz P., Babtista J., Azen S.P., et al.: Obtaining confidence intervals for the risk ratio in cohort studies. Biometrics 1978; 34: 469–474.
  • 8. Brenner H., Francisci S., De Angelis R., et. al.: Long term survival expectations of cancer patients in Europe in 2000–2002. E.J. Cancer 2009; 1024–1041.
  • 9. Wojciechowska U., Didkowska J., Zatoński W.: Wskaźniki przeżyć chorych na nowotwory złośliwe w Polsce zdiagnozowanych w latach 2000–2002. Wyd. Centrum Onkologii-Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie. Warszawa2009; 5-54.
  • 10. Banasik T.R, Kołosza Z., Zemła B.F.P.: Przeżycia chorych na nowotwory złośliwe w województwie śląskim latach 2000-2007. Wyd. Zakład Epidemiologii i Śląski Rejestr Nowotworów Centrum Onkologii-Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Oddział w Gliwicach. Gliwice 2010; 7-73.
Document Type
paper
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.psjd-c77d2c41-8635-4fa1-baaf-bda2dd6c2dba
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.