PL EN


Preferences help
enabled [disable] Abstract
Number of results
2012 | XVII | 1 | 119-136
Article title

Zasoby w relacji stresory – jakość życia strażaków

Authors
Content
Title variants
EN
Resources in the relationship stressors – quality of life in firefighters
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The aim of this paper is the description of direct relationships between selected work stressors and the sense of firefighters’ quality of life, as well as the analysis of the role of two variables mediating in this relationship. One is social support – the moderator, the other is sense of locus of control – the mediator. Czapiński’s “onion” theory of happiness and JD-R model were the theoretical base to generate research problems and hypotheses. The received results confirm a direct negative relationship of stressors (interpersonal conflicts, quantitative workload and organizational constraints) and a positive relationship of perceived support and the sense of quality of life. As expected, in the relationship stressors – sense of quality of life, the support turned out to be the moderator and the sense of locus of control the mediator. This paper discusses the circumstances of the moderator and mediator effect.
Publisher

Year
Volume
Issue
1
Pages
119-136
Physical description
Contributors
References
  • Bańka, A. (1994). Jakość życia w psychologicznych koncepcjach człowieka i pracy. W: A. Bańka, R. Derbis (red.), Psychologiczne i pedagogiczne wymiary jakości życia (s. 19-40). Poznań: UAM; Częstochowa: WSP.
  • Baron, R.M., Kenny, D.A. (1986). The moderator – mediator variable distinction in social psychological research. Concept, strategic and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51, 1173-1182.
  • Bishop, G. (2000). Psychologia zdrowia. Wrocław: Wydawnictwo Astrum.
  • Campbell, A. (1976). Subjective measures of well-being. American Psychologist, 2, 117-124.
  • Cieślak, R. (1998). Wsparcie społeczne a stres w pracy kierowniczej. Czasopismo Psychologiczne, 4, 29-46.
  • Cieślak, R., (2004). Wsparcie społeczne – sposoby definiowania, rodzaje i źródła wsparcia, wybrane koncepcje teoretyczne. W: H. Sęk, R. Cieślak (red.), Wsparcie społeczne, stres i zdrowie (s. 11-28). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Cieślak, R., Eliasz, H. (2004). Wsparcie społeczne a osobowość W: H. Sęk, R. Cieślak, (red.), Wsparcie społeczne stres i zdrowie (s. 68-90). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Cieślak R., Klonowicz, T. (2004). Wsparcie społeczne a stres pracy i bezrobocia. W: H. Sęk, R. Cieślak (red.), Wsparcie społeczne, stres i zdrowie (s. 152-169). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Cornell, W., Beaton, R., Murphy, S., Johnson, C., Pike, E. (1994). Exposure to traumatic incidents and prevalence of posttraumatic stress symptomatology in urban firefighters in two countries. Journal of Occupational Stress Psychology, 131-142.
  • Czapiński, J. (1994). Psychologia szczęścia. Warszawa: PTP.
  • Czapiński, J. (2004). Psychologiczne teorie szczęścia. W: J. Czapiński (red.), Psychologia pozytywna (s. 51-102). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Demerouti, E., Bakker, A.B., Nachreiner, F., Schaufeli, W. (2001). The job demandsresources model of burnout. Journal of Applied Psychology, 86, 3, 499-512.
  • Derbis, R. (2000). Doświadczanie codzienności. Poczucie jakości życia, swoboda działania, odpowiedzialność, wartości osób bezrobotnych. Częstochowa: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej.
  • Derbis, R. (2007). Poczucie jakości życia a zjawiska afektywne. W: S. Kowalik (red.), Społeczne konteksty jakości życia (s. 13-52). Bydgoszcz: Wydawnictwo Uczelniane WSG.
  • Derbis, R. (2010). Doświadczanie doświadczenia a poczucie jakości życia. W: H. Wrona- Polańska, M. Ledzińska, G. Rudkowska (red.), W kręgu aksjologii i psychologii (s. 15-25). Kraków: Wydawnictwo Naukowe UP.
  • Fox, M., Dwyer, D. , Ganster, D. (1993). Effects of Stressful Job Demands and Control on Physiological and attitudinal outcomes in a hospital setting. The Academy of Management Journal, 2, 289-318.
  • Frazier, P.A., Tix, A.P., Barron, K.E. (2004). Testing moderator and mediator effects in counseling psychology research. Journal of Counseling Psychology, 51, 115-134.
  • French, J., Jr., Caplan, R. (1972). Occupational stress and individual strain. W: A.J. Marrow (red.), The failure of success (s. 31-66). New York: Amacom.
  • Juczyński, Z. (2001). Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia. Warszawa: PTP.
  • Kahn R.L., Byosiere, Ph. (1992). Stress in Organization. W: M. Dunnette, L. Hough (red.), Handbook of industrial and Organizational Psychology, Consulting Psychologists Press (t. 3, s. 571-650). California: Paolo Alto.
  • Kahneman D. (1973). Attention and Effort. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
  • Kahneman D., Riis, J. (2005). Living and thinking about it: Two perspectives on life. W: F.A. Huppert, N. Baylis, I.B. Keverne (red.), The science of well-being (s. 285-304). New York: Oxford University Press.
  • Karasek, R., Theorell, T. (1990). Healthy Work: Stress, Productivity and the Reconstruction of working Life. New York: Basic Books.
  • Kasprzak, E. (2005). Poczucie jakości życia osób bezrobotnych pięć lat temu i obecnie: badania porównawcze. W: A. Bańka (red.), Psychologia jakości życia. Poznań: Stowarzyszenie Psychologia i Architektura.
  • Kaufman, G.M., Beehr, T.A. (1986). Interactions between job stressors and social support: Some counteractive results. Journal of Applied Psychology, 71, 522-526.
  • Koniarek, J., Dudek, B., Makowska, Z. (2001), Zespół zaburzeń po stresie urazowym a stosunek do pracy strażaków. Medycyna Pracy, 3, 177-183.
  • Kowalik, S. (2000). Jakość życia psychicznego. W: R. Derbis (red.), Jakość życia a jakość rozwoju (s. 30-43). Częstochowa: Wydawnictwo WSP.
  • Lykken, D. (1999). Happiness: The nature and nurture of joy and contentment. New York: St. Martin’s Griffin.
  • Łosiak, W. (1994). Dynamika emocji i radzenia sobie w stresie psychologicznym. Kraków: Wydawnictwo UJ.
  • Maciuszek, J. (2002). Poczucie kontroli i zmiana osobista a jakość życia. W: D. Kubacka- Jasiecka (red.), Człowiek wobec zmiany – rozważania psychologiczne (s. 39-52). Kraków: Wydawnictwo UJ.
  • Matczak, A., Jaworowska, A., Fecenec, D., Stańczak, J., Bitner, J. (2009). CwP, Skala Człowiek w Pracy. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
  • Ogińska-Bulik, N., Kaflik-Pieróg, M. (2006) Stres zawodowy w służbach ratowniczych. Łódź: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej.
  • Plopa, M. (1996). Psychospołeczne determinanty odporności na stres. Psychologia Wychowawcza, 41, 301-309.
  • Pommersbach, J. (1988) Wsparcie społeczne a choroba. Przegląd Psychologiczny, 31, 503-525.
  • Rotter, J.B. (1986). Generalized expectancies for internal versus external control of reinforcement. Psychological Monographs, 80, 609-625.
  • Roy, M., Steptoe, A. (1994). Daily stressors and social support availability as predictors of depressed mood in male firefighters. Work and Stress, 8 (3), 210-219.
  • Russell, D.W., Altmaier, E., van Velzen, D. (1987). Job-related stress, social support, and burnout among classroom teachers. Journal of Apllied Psychology, 72, 2, 269-274.
  • Schultz, D., Schultz, S. (2002) Psychologia a wyzwania dzisiejszej pracy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Seligman, M.E. (2002). Authentic happiness: Using the new positive psychology to realize your potential for lasting fulfillment. New York: Free Press.
  • Seligman M.E. (2005). Prawdziwe szczęście: psychologia pozytywna a urzeczywistnienie naszych możliwości trwałego spełnienia. Poznań: Wydawnictwo Media Rodzina.
  • Sęk, H. (2003). Wsparcie społeczne jako kategoria zasobów i wieloznaczne funkcje wsparcia. W: Z. Juczyński, N. Ogińska-Bulik (red.), Zasoby osobiste i społeczne sprzyjające zdrowiu jednostki (s. 17-32). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
  • Sęk, H., Cieślak, R. (2004). Wsparcie społeczne, stres i zdrowie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Spector, P.E., Jex, S.M. (1998). Development of four self-report measures of job stressors and strain: Interpersonal Conflict at Work Scale, Organizational Constraints Scale, Quantitative Workload Inventory and Physical Symptoms Inventory. Journal of Occupational Health Psychology, 3, 356-367.
  • Szymczak, M., Koniarek, J., Dudek, B. (1998). Stres traumatyczny strażaków i jego konsekwencje. Przegląd Pożarniczy, 1, 18-21.
  • van der Doef, M., Maes, S. (1999). The job demand-control (-support) model and psychological well-being: a review of 20 years of empirical research. Work & Stress, 13, 87-114.
  • van Harrison, R. (1987). Indywidualno-środowiskowe dopasowanie a stres w pracy. W: C. Cooper, R. Payne (red.), Stres w pracy (s. 260-305). Warszawa: PWN. Zimet, N., Dahlem, W., Sara, G., Zimet, G., Farle, K. (1988).The Multidimensional Scale of Perceived Social Support. Journal of Personality Assessment, 52-41.
Document Type
article
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.psjd-9841dbc8-8911-4247-9aa0-032268a9c93b
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.