PL EN


Preferences help
enabled [disable] Abstract
Number of results
2010 | 15 | 1 | 49-65
Article title

Poczucie kontrolowalności sytuacji stresowej a strategie radzenia sobie ze stresem u adolescentów

Authors
Content
Title variants
EN
The sense of controllability of stressful situation and coping strategies among adolescents
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The aim of this study was to analysis relationship between coping strategies with stressful situations and the sense of controllability of this situation. 451 adolescents were investigated (278 girls and 173 boys) with Ways of Coping Questionnaire by Uchnast (1995), Sense of Controllability Scale and Survey by E. Talik. Results show that adolescents with high level of the sense of controllability more frequently choose strategies as follows: confrontive coping, problem solving and accepting responsibility. There are no significant differences between adolescents with different level of the sense of controllability regarding strategies as follows: self-controlling, seeking social support, distancing and escape-avoidance. There are significant differences between boys and girls with different level of the sense of controllability regarding coping strategies.
Keywords
Year
Volume
15
Issue
1
Pages
49-65
Physical description
References
  • Bardziejewska, M. (2002). Klasa szkolna jako grupa odniesienia dla młodzieży. [W:] A. Brzezińska, M. Bardziejewska, B. Ziółkowska (red.) Szanse rozwoju w okresie dorastania (s. 131-151). Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora.
  • Blanchard-Fields, F., Irion, J. C. (1988). The relation between locus of control and coping in two contexts: Age as a moderator variable. Psychology and Aging, 3(2), 197-203.
  • Clarke, A. T. (2006). Coping with Interpersonal Stress and Psychosocial Health Among Children and Adolescents: A Meta-Analysis. Journal of Youth and Adolescence, 35(1), 11-24.
  • Compas, B. E., Beckjord, E., Agocha, B. (2006). Measurement of coping and stress responses in women with breast cancer. Psycho-Oncology, 15(12), 1038-1054.
  • Drwal, R. Ł. (1978). Poczucie kontroli jako wymiar osobowości: podstawy teoretyczne, techniki badawcze i wyniki badań. [W:] L. Wołoszynowa (red.) Materiały do nauczania psychologii (t. 3, s. 307-345). Warszawa: PWN.
  • Drwal, R. Ł. (1987). Techniki kwestionariuszowe w diagnostyce psychologicznej. Lublin: Wyd. UMCS .
  • Endler, N. S., Macrodimitris, S. D., Kocovski, N. L. (2000). Controllability in cognitive and interpersonal tasks: Is control good for you? Personality and Individual Differences, 29(5), 951-962.
  • Endler, N. S., Speer, R. L., Johnson, J. M. (2000). Controllability, coping, efficacy, and distress. European Journal of Personality, 14(3), 245-264.
  • Felton, B. J, Revenson, T. A. (1984). Coping with chronic illness: a study of illness controllability and the influence of coping strategies on psychological adjustment. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 12, 343-353.
  • Fick, A. C., Thomas, S. M. (1995). Growing up in a violent environment: Relationship to health-related beliefs and behaviors. Youth & Society, 27(2), 136-147.
  • Folkman, S. (1984). Personal control and stress and coping processes: A theoretical analysis. Journal of Personality and Social Psychology, 46(4), 839-852.
  • Forsythe, C. J, Compas, B. E. (1987). Interaction of cognitive appraisals of stressful events and coping: testing the goodness of fit hypothesis. Cognitive Therapy and Research, 11, 473-485
  • Göral, F. S., Kesimci, A., Gençöz, T. (2006). Roles of the controllability of the event and coping strategies on stress-related growth in a Turkish sample. Stress and Health: Journal of the International Society for the Investigation of Stress, 22(5), 297-303.
  • Grace, G. D., Schill, T. (1986). Expectancy of personal control and seeking social support in coping style. Psychological Reports, 58(3), 757-758.
  • Grzegołowska-Klarkowska, H. (1991). Samoobrona przez samooszukiwanie się. W: M. Kofta, T. Szustrowa (red.) Złudzenia, które pozwalają żyć (s. 257-288). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Guszkowska, M. (2003). Przebieg transakcji stresowej u młodzieży i czynniki go moderujące. Warszawa: Wydawnictwo AWF.
  • Hagger, M. S., Orbell, S. (2003). A meta-analytic review of the common-sense model of illness representations. Psychology & Health, 18(2), 141-184.
  • Heszen-Niejodek, I. (1996). Stres i radzenie sobie – główne kontrowersje. W: I. Heszen- -Niejodek, Z. Ratajczak (red.) Człowiek w sytuacji stresu. Problemy teoretyczne i metodologiczne (s. 12-43). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
  • Heszen-Niejodek, I. (2000). Teoria stresu psychologicznego i radzenia sobie. W: J. Strelau (red.) Psychologia. Podręcznik akademicki (t. 3, s. 465-492). Gdańsk: GWP.
  • Heszen-Niejodek, I. (2002). Emocje, ocena poznawcza i strategie w procesie radzenia sobie. W: I. Heszen-Niejodek (red.) Teoretyczne i kliniczne problemy radzenia sobie ze stresem (s. 174- 197).Poznań: Stowarzyszenie Psychologia i Architektura.
  • Heszen-Niejodek, I. (2004). Styl radzenia sobie ze stresem jako indywidualna zmienna wpływająca na funkcjonowanie w sytuacji stresowej. W: J. Strelau (red.) Osobowość a ekstremalny stres (s. 238-263). Gdańsk: GWP.
  • Houser, R., Seligman, M. (1991). A comparison of stress and coping by fathers of adolescents with mental retardation and fathers of adolescents without mental retardation. Research in Developmental Disabilities, 12(3), 251-260.
  • Jarymowicz, M. (1991). Czy jesteśmy egoistami? W: M. Kofta, T. Szustrowa (red.) Złudzenia, które pozwalają żyć (s. 103-140). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Jelonkiewicz, I., Kosińska-Dec, K. (2004). Spostrzegane zasoby a doświadczanie stresu rodzinnego i szkolnego wśród młodzieży. W: K. Kosińska-Dec, L. Szewczyk (red.) Rozwój, zdrowie, choroba. Aktualne problemy psychosomatyki (s. 71-90). Warszawa: BEL Studio Sp. z o.o.
  • Juczyński, Z. (2001). Spostrzegana kontrola a strategie radzenia sobie z przewlekłym bólem. Sztuka Leczenia, VII (2), 9-16.
  • Kofta, M. (1991). Człowiek jako przyczyna zdarzeń. W: M. Kofta, T. Szustrowa (red.) Złudzenia, które pozwalają żyć (s. 169-201). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Kofta, M. (2001). Poczucie kontroli, złudzenia na temat siebie a adaptacja psychologiczna. W: M. Kofta, T. Szustrowa (red.) Złudzenia, które pozwalają żyć (s. 199- -225). Warszawa: Wydawnictwo NaukowePWN.
  • Kowalski, K. C., Crocker, P. R. E., Hoar, S. D. (2005). Adolescents’ control beliefs and coping with stress in sport. International Journal of Sport Psychology, 36(4), 257-272.
  • Krasowicz, G., Kurzyp-Wojnarska, A. (1990). Kwestionariusz do badania poczucia kontroli (KBPK). Warszawa: PTP.
  • Lazarus R., Folkman S. (1987). Transactional theory and research on emotions and coping. European Journal of Personality, 1, 141-170.
  • Major, B., Richards, C., Cooper, M. L. (1998). Personal resilience, cognitive appraisals, and coping: An integrative model of adjustment to abortion. Journal of Personality and Social Psychology, 74(3), 735-752.
  • Makowska, H. (1996). Indywidualne strategie radzenia sobie ze stresem. Uwarunkowania strategii stosowanych w związku z pracą i ocena ich skuteczności. Promocja Zdrowia, Nauki Społeczne i Medycyna, 3(8-9), 59-71.
  • Marks, L. I. (2000). Perceived effectiveness of problem-focused and emotion-focused coping: The role of appraisal of event controllability and personality traits. Dissertation Abstracts International: Section B: The Sciences and Engineering, 61(1-B), 540.
  • Medvedová, L. (2001). Vplyv stresora a subjektívnej percepcie jeho zvládnutel’nosti na preferenciu a úroven stratégií zvládania v ranej adolescencii. = The influence of stressor and subjective perception of its controllability on the preference and level of coping strategies in early adolescence. Psychológia a Patopsychológia Dietata, 36(4), 291-310.
  • Nicolotti, L., El-Sheikh, M., Whitson, S. M. (2003). Children’s coping with marital conflict and their adjustment and physical health: Vulnerability and protective functions. Journal of Family Psychology, 17(3), 315-326.
  • O’Brien, M. H. (1995). Coping with chronic illness: Patient determination of ability to control chronic illness (t. 56(5-B), s. 2945). Dissertation Abstracts International: Section B: The Sciences and Engineering.
  • Ogul, M., Gencöz, T. (2003). Roles on perceived control and coping strategies on depressive and anxiety symptoms of Turkish adolescents. Psychological Reports, 93(3), 659-672.
  • Oleś, P. (2003). Wprowadzenie do psychologii osobowości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOL AR.
  • Ornduff, S. R., Monahan, K. (1999). Children’s understanding of parental violence. Child & Youth Care Forum, 28(5), 351-364.
  • Puente-Díaz, R., Anshel, M. (2005). Sources of Acute Stress, Cognitive Appraisal, and Coping Strategies Among Highly Skilled Mexican and U.S. Competitive Tennis Players. Journal of Social Psychology, 145(4), 429-446.
  • Ribner, N. G. (2005). Terapia nastolatków (tłum. O. Waśkiewicz). Gdańsk: GWP.
  • Saile, H., Hülsebusch, T. (2006). Bewältigung allgemeiner Problemsituationen bei Kindern mit chronischen Kopfschmerzen: Abhängigkeit von der Kontrollierbarkeit der Situation und Zusammenhänge mit Schmerzverarbeitung. Zeitschrift für Gesundheitspsychologie, 14(1), 21-27.
  • Scott, L. D. Jr., House, L. (2005). Relationship of Distress and Perceived Control to Coping With Perceived Racial Discrimination Among Black Youth. Journal of Black Psychology, 31(3), 254-272.
  • Sędek, G. (2001). Jak ludzie radzą sobie z sytuacjami, na które nie ma rady? W: M. Kofta, T. Szustrowa (red.) Złudzenia, które pozwalają żyć (s. 226-248). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Silovsky, J. F. (1997). Role of parents in children’s coping and adjustment to stress. Dissertation Abstracts International: Section B: The Sciences and Engineering, 57(12-B), 7743.
  • Talik, E. (2008). Religijne i pozareligijne strategie radzenia sobie a poczucie kontrolowalności sytuacji stresowej u młodzieży. Niepublikowana praca doktorska, Instytut Psychologii, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II , Lublin.
  • Taylor, S., Brown, J. (1988). Illusion and well-being: A social psychological perspctive on mental health. Psychological Bulletin, 103, 193-210.
  • Terry, D. J. (1994). Determinants of coping: the role of stable and situational factors. Journal of Personality and Social Psychology, 66, 895-910.
  • Uchnast, Z. (1995). Kwestionariusz Sposobów Radzenia Sobie (KSRS ). Lublin: Zakład Psychologii Ogólnej KUL (wydanie eksperymentalne).
  • Wojciszke, B. (1991). Korzystanie z danych i pseudodanych przy poznawaniu ludzi. W: M . Kofta, T. Szustrowa (red.) Złudzenia, które pozwalają żyć (s. 67-102). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Wrońska-Polańska, H. (2003). Zdrowie jako funkcja twórczego radzenia sobie ze stresem. Psychologiczne mechanizmy i uwarunkowania zdrowia w zawodzie nauczyciela. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej.
Document Type
article
Publication order reference
YADDA identifier
bwmeta1.element.psjd-83fe9e32-9d40-4970-b632-d020ac918df2
Identifiers
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.