Preferences help
enabled [disable] Abstract
Number of results
2012 | XVII | 1 | 137-154
Article title

Strategie radzenia sobie ze stresem zawodowym stosowane przez kierowców samochodów ciężarowych

Title variants
Coping with occupational stress strategies in professional lorry drivers
Languages of publication
The aim of this work was to investigate which strategies for coping with stress are chosen the most often by truck drivers. The purpose of this research was also to define the relation between perceived stress and stress management strategies used in this professional group. The study involved a group of 120 lorry drivers aged from 22 to 67 years. The drivers were examined with the Questionnaire for Subjective Evaluation of Work by Bohdan Dudek et al. (1999) and the Mini-COPE Questionnaire which is the shortened Polish version of the Charles Carver and his colleagues’ COPE Questionnaire in polish adaptation of Siegfried Juczyński and Nina Oginska-Bulik (2009). Drivers choose the most often search for instrumental support-strategy. The strongest positive correlation occurred between the overall levels of stress and taking psychoactive substances strategy. The strongest negative correlation occurred between the overall level of stress and planning strategy. The overall level of occupational stress tested drivers significantly correlated with all chosen coping strategies.
Physical description
  • Wydział Nauk Społecznych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Olsztyn
  • Ames, G.M., Janes, C.A. (1992). Cultural approach to conceptualizing alcohol and the workplace. Alcohol Health & Research World, 16, 112-119.
  • Bartone, P.T. (1989). Predictors of stress-related illness in city bus drivers. Journal of Occupational Medicine, 31, 657-663.
  • Baum, A., Fleming, R., Singer, J.E. (1983). Coping with victimization by technological disaster. Journal of Social Issues, 39 (2), 117-138.
  • Bąk-Gajda, D., Bąk, J. (2010). Psychologia transportu i bezpieczeństwa ruchu drogowego. Warszawa: Difin.
  • Carver, C.S., Scheier, M.F., Weintraub, J.K. (1989). Assessing coping strategies: A theoretically based approach. Journal of Personality and Social Psychology, 56 (2), 267-283.
  • Cooper, M.L., Russell, M., Frone, M.R. (1990). Work stress and alcohol effects: A test of stress-induced drinking. Journal of Health and Social Behavior, 31, 260-276.
  • Cox, T., Ferguson, E. (1991). Individual differences, stress and coping. W: C.L. Cooper, R. Payne (red.), Personality and stress: Individual differences in the stress process (s. 7-30). Chichester: Wiley.
  • Cox, T., Griffiths, A., Rial-Gonzales, E. (2006). Badania nad stresem związanym z pracą. Luksemburg: Urząd Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich.
  • Crum, R.M., Muntaner, C., Eaton, W.W. i in. (1995). Occupational stress and the risk of alcohol abuse and dependence. Alcoholism: Clinical and Experimental Research, 19, 647-655.
  • de Lange, A.H., Taris, T.W., Kompier, M.A. i in. (2003). The very best of the Millennium: Longitudinal research and the Demand-Control-(Support) Model. Journal of Occupational Health Psychology, 8, 282-305.
  • Dorn, L., Stephen, L., af Wåhlberg, A.E. i in. (2010). Developing and validating a self report measure of bus driver behaviour. Ergonomics, 53 (12), 1420-1433.
  • Dudek, B., Waszkowska, M., Merecz, D. i in. (1999). Ochrona zdrowia pracowników przed skutkami stresu zawodowego. Wydanie drugie poprawione i uzupełnione. Łódź: Instytut Medycyny Pracy.
  • Endler, N.S., Parker, J.D.A. (1990). Multidimensional assessment of coping: A critical evaluation. Journal of Personality and Social Psychology, 58 (5), 844-854.
  • Endler N.S., Parker J.D.A. (1994). Assessment of multidimensional coping: Task emotion and avoidance strategies. Psychological Assessment, 6 (1), 50-60.
  • Evans, G.W. (1994). Working on the hot seat: Urban bus operators. Accident Analysis and Prevention, 26, 181-193.
  • Folkman, S., Lazarus, R.S. (1980). An analysis of coping in a middle-aged community sample. Journal of Health and Social Behavior, 21, 219-239.
  • Gill, P.E., Wijk, K. (2004). Case study of a healthy eating intervention for Swedish lorry drivers. Health Education Research, 19 (3), 306-315.
  • Heszen-Niejodek, I. (2002). Teorie stresu psychologicznego i radzenia sobie. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (t. 3, s. 465-492). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
  • Juczyński, Z., Ogińska-Bulik, N. (2009). Narzędzia pomiaru stresu i radzenia sobie ze stresem. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.
  • Kain, J., Jex, S. (2010). Karasek’s (1979) job demands-control model: A summary of current issues and recommendations for future research. Research in Occupational Stress and Well-being, 8, 237-268.
  • Karasek, R.A. (1979). Job demands, job decision latitude and mental strain: implications for job redesign. Administrative Science Quartterly, 24, 285-307.
  • Karasek, R.A., Theorell, T. (1990). Healthy work. Stress, productivity and the reconstruction of working life. New York: Basic Books.
  • Krueger, G., Brewster, R., Dick, V. i in. (2007). Commercial truck and bus safety. Synthesis 15: Health and wellness programs for commercial drivers. Washington, DC: Transportation Research Board.
  • Lazarus, R.S. (1980). The stress and doping paradigm. W: L.A. Bond, J.C. Rosen (red.), Competence and coping during adulthood (s. 28-74). Hanover: University Press of New England.
  • Lazarus, R.S. (1986). Paradygmat stresu i radzenia sobie. Nowiny Psychologiczne, 3-4, 2-39.
  • Lazarus, R.S., Folkman, S. (1984). Stress, appraisal and coping. New York: Springer.
  • Levenson, J.L., Mishra, A., Hamer, R.M. i in. (1989). Denial and medical outcome in unstable angina. Psychosomatic Medicine, 51 (1), 27-35.
  • Łosiak, W. (2007). Natura stresu. Spojrzenie z perspektywy ewolucyjnej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Łosiak, W. (2008). Psychologia stresu. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
  • Marx, E.M., Schultz, C.C. (1991). Social problem-solving in depressed students. Journal of Clinical Psychology, 47, 361-367.
  • Matthews, G. (2001). A transactional model of driver stress. W: P. Hancock, P. Desmond (red.), Stress, workload and fatigue (s. 133-163). Mahwah, NJ: Erlbaum.
  • Matthews, G., Dorn, L., Hoyes, T.W., Davies, D.R., Glendon, A.I., Taylor, R.G. (1998). Driver stress and performance on a driving simulator. Human Factors, 40, 136-149.
  • Nazar, K., Kaciuba-Uściłko, H., Wójcik-Ziółkowska, E. (2001). Stres w pracy zawodowej a choroby układu krążenia i przemiany materii. Łódź: Oficyna Wydawnicza Instytutu Medycyny Pracy.
  • Ogińska-Bulik, N. (2003). Stres zawodowy u policjantów. Źródła – Konsekwencje – Zapobieganie. Łódź: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej.
  • Ogińska-Bulik, N. (2004). Psychologia nadmiernego jedzenia. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
  • Ogińska-Bulik, N. (2006). Stres zawodowy w zawodach usług społecznych. Źródła – Konsekwencje – Zapobieganie. Warszawa: Wydawnictwo: Difin.
  • Ogińska-Bulik, N., Juczyński, Z. (2010). Osobowość, stres a zdrowie. Wydanie 2 uzupełnione. Warszawa: Difin.
  • Poulton, E.C. (1987). Stres w pracy fizycznej. W: C.L. Cooper, R. Payne (red.), Stres w pracy (s. 123-164). Warszawa: PWN.
  • Prochowski, L., Żuchowski, A. (2009). Pojazdy samochodowe. Technika transportu ładunków. Warszawa: Wydawnictwo Komunikacji i Łączności.
  • Przewodnik po zawodach. Wydanie II, downloadstats/dosend.php?file=publikacje%2Ftom_vii.pdf. (pobrano dnia 31.01.2011).
  • Rączkowski, B. (2007). BHP w praktyce. Gdańsk: Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr.
  • Reykowsky, J. (1992). Osobowość. W: T. Tomaszewski (red.), Psychologia ogólna (s. 115-185). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Saltzman, G.M., Belzer, M.H. (2002). The case for strengthened motor carrier hours of service regulations. Transportation Journal, 41 (4), 51-71.
  • Scheier, M.F., Carver, C.S. (1988). A model of behavioral self-regulation: translating intention into action. W: L. Berkowitz (red.), Advances in experimental social psychology (s. 303-346). New York: Academic Press.
  • Scheier, M.F., Weintraub, J.K., Carver, C.S. (1986). Coping with stress: Divergent strategies of optimists and pessimists. Journal of Personality and Social Psychology, 51 (6), 1257-1264.
  • Schultz, D.P., Schultz, S.E. (2006). Psychologia a wyzwania dzisiejszej pracy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
  • Soboń, S. (2009). Kodeks drogowy z komentarzem. Część I. Ustawa Prawo o ruchu drogowym. Warszawa: Wydawnictwo Grupa Imane.
  • Taylor, A.H., Dorn, L. (2006). Stress, fatigue, health, and risk of road traffic accidents among professional drivers: the contribution of physical inactivity. Annual Reviews of Public Health, 27, 2.1-2.21.
  • Terelak, J.F. (2008). Człowiek i stres: Koncepcje – źródła – reakcje – radzenie sobie – modyfikatory. Bydgoszcz: Oficyna Wydawnicza Branta.
  • Trice, H.M., Sonnenstuhl, W.J. (1990). On the construction of drinking norms in work organizations. Journal of Studies on Alcohol, 51, 201-220.
  • van der Beek, A.J. Meijman, T.F., Frings-Dresen, M.H.W., Kuiper, J.I., Kuiper, S. (1995). Lorry drivers‘ work stress evaluated by catecholamines excreted in urine. Occupational and Environmental Medicine, 52, 464-469.
  • Wągroska-Koski, E. (2008). Warunki pracy i narażenie na czynniki szkodliwe i uciążliwe w środowisku pracy kierowców. W: E. Wągroska-Koski (red.), Zagrożenia zdrowia kierowców pojazdów silnikowych związane ze szkodliwymi i uciążliwymi warunkami środowiska pracy (s. 7-10). Łódź: Instytut Medycyny Pracy.
  • Widerszal-Bazyl, M. (1997). Stresory psychospołeczne w miejscu pracy. W: D. Koradecka (red.), Bezpieczeństwo pracy i ergonomia (s. 165-191). Warszawa: Centralny Instytut Ochrony Pracy.
  • Wrześniewski, K. (2000). Style a strategie radzenia sobie ze stresem. Problemy pomiaru. W: I. Heszen-Niejodek, Z. Ratajczak (red.), Człowiek w sytuacji stresu. Problemy teoretyczne i metodologiczne (s. 44-63). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Document Type
Publication order reference
YADDA identifier
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.