PL EN


Preferences help
enabled [disable] Abstract
Number of results
2009 | 9 | 2 | 91-97
Article title

Stwardnienie rozsiane w świecie i w Polsce – ocena epidemiologiczna

Content
Title variants
EN
Multiple sclerosis in Poland and worldwide – epidemiological considerations
Languages of publication
EN PL
Abstracts
EN
Neuroepidemiology is a discipline assessing the impact of environmental and genetic factors on the incidence and development of diseases of the nervous system and describes their prevalence and distribution. The basic epidemiological parameters in multiple sclerosis (MS) are the indices of prevalence, incidence, morbidity and mortality, disease duration and mean age at onset. First epidemiological studies concerning MS date back to the twenties the XX century. Prevalence indices worldwide vary from 15 to 180 per 100 000 persons; in northern Europe the mean index is 83 per 100 000 and in Poland – 45- 92 per 100 000. Incidence indices vary depending on geographic location: in Europe it varies from 3.5 to 5.5 per 100 000, while in Poland they vary from 2.4 (Szczecin) to 4.3 (Gniezno). Based on these data it may be assumed that 1300- 2100 new cases are being diagnosed in Poland each year. In females, the prevalence of MS is about two- fold higher than in males. Mean age of onset in the Lublin region is 30.1 years and in the Szczecin region – 36.49 years in males and 34.16 years in females. It is estimated that 10- years’ survival rate (from the time of diagnosis) is 90- 95%, 20- years’ survival rate – 70- 75%, 30- years’ survival rate – 50- 65% and 40- years’ survival rate – 35- 55%. Mean life duration in males and in females was similar and in 1998 amounted to 52.3 and 51.8 years, respectively. Patients with late- onset MS usually survive shorter. In 58% of the patients, the disease takes a relapsing- remitting form, in 27% – secondary progressive, in 9% – primary progressive and in 6% – progressive‑relapsing. A more severe course may be expected in late- onset cases, in those with high index of relapses in the initial years of the disease and in those with pronounced demyelinating lesions in MRI scans. On the average, disability increases by 0.3- 0.5 EDSS grade per year.
PL
Neuroepidemiologia ocenia wpływ czynników ekologicznych i genetycznych na rozwój schorzeń układu nerwowego oraz opisuje ich częstość występowania i rozmieszczenie. Podstawowymi parametrami epidemiologicznymi dla stwardnienia rozsianego (łac. sclerosis multiplex, SM) są wskaźniki chorobowości, zachorowalności, śmiertelności, umieralności, czas trwania choroby i średni wiek zachorowania. Pierwsze badania epidemiologiczne dotyczące SM pochodzą z lat 20. XX wieku. Na świecie wskaźniki chorobowości wahają się od 15 do 180/100 000 osób; w północnej Europie uśredniony wskaźnik wyniósł 83/100 000, a w Polsce od 45 do 92/100 000. Wskaźniki zachorowalności różnią się w zależności od rozmieszczenia geograficznego – w Europie wynoszą od 3,5 do 5,5/100 000, w Polsce wahają się od 2,4 (Szczecin) do 4,3 (Gniezno). Na tej podstawie można sądzić, że odnotowuje się w naszym kraju rocznie od 1300 do 2100 nowych chorych. Zachorowania na SM wśród kobiet są mniej więcej 2 razy częstsze. Średni wiek zachorowania w Polsce w Lublinie wyniósł 30,1 roku, w Szczecińskiem dla mężczyzn 36,49, a dla kobiet 34,16 roku. Szacuje się, że 10 lat od rozpoznania SM przeżywa 90- 95% chorych, 20 lat – 70- 75%, 30 lat – 50- 65%, a 40 lat – około 35- 55% chorych. Średnie długości życia u mężczyzn i kobiet w Polsce były zbliżone i wyniosły w 1998 roku odpowiednio 52,3 i 51,8 roku. U osób z późniejszym początkiem SM czas przeżycia jest zazwyczaj krótszy. U 58% pacjentów choroba ma postać rzutowo- remisyjną, u 27% – wtórnie postępującą, u 9% – pierwotnie postępującą, a u 6% – postępująco-nawracającą. Gorszy przebieg SM występuje u chorych z późniejszym początkiem, a także u pacjentów z wysokim wskaźnikiem rzutów w pierwszych latach choroby i nasilonymi zmianami demielinizacyjnymi w badaniu NMR. Średnio niepełnosprawność wzrasta o 0,3- 0,5 stopnia EDSS na rok.
Discipline
Publisher

Year
Volume
9
Issue
2
Pages
91-97
Physical description
Contributors
  • Zakład Psychologii Klinicznej Instytutu Psychologii Uniwersytetu Szczecińskiego. Kierownik Zakładu: dr hab. n. med. prof. US Andrzej Potemkowski
References
  • 1. Cendrowski W.: Neuroepidemiologia kliniczna. Volumed, Wrocław 1997.
  • 2. Bailey P.: Incidence of multiple sclerosis in United States troops. Arch. Neurol. Psychiatry 1922; 7: 582- 583
  • 3. Davenport C.: Multiple sclerosis: from the standpoint of geographic distribution and race. Arch. Neurol. Psychiatry 1922; 8: 51-58.
  • 4. Bulman D., Ebers G.: The geography of multiple sclerosis reflects genetic susceptibility. J. Trop. Geogr. Neurol. 1922; 2: 66-72.
  • 5. Poser C.M.: The dissemination of multiple sclerosis: a Viking saga? A historical essay. Ann. Neurol. 1994; 36 supl. 2: S231-S243.
  • 6. Kurtzke J.F.: Epidemiologic evidence for multiple sclerosis as an infection. Clin. Microbiol. Rev. 1993; 6: 382-427.
  • 7. Noseworthy J.H., Lucchinetti C., Rodriguez M., Weinshenker B.G.: Multiple sclerosis. N. Engl. J. Med. 2000; 343: 938-952.
  • 8. Kurtzke J.F.: MS epidemiology world wide. One view of current status. Acta Neurol. Scand. Suppl. 1995; 161: 23 -33.
  • 9. Pugliatti M., Rosati G., Carton H. i wsp.: The epidemiology of multiple sclerosis in Europe. Eur. J. Neurol. 2006; 13: 700 722.
  • 10. Benito- León J., Martin E., Vela L. i wsp.: Multiple sclerosis in Móstoles, central Spain. Acta Neurol. Scand. 1998; 98: 238 242.
  • 11. Tola M.A., Yugueros M.I., Fernández- Buey N., Fernández- Herranz R.: Prevalence of multiple sclerosis in Valladolid, northern Spain. J. Neurol. 1999; 246: 170- 174.
  • 12. Firnhaber W, Lauer K. (red.): Multiple Sclerosis in Europe. An Epidemiological Update. Leuchtturm-Verlag, Alsbach 1994.
  • 13. Debouverie M., Pittion-Vouyovitch S., Louis S. i wsp.: Increasing incidence of multiple sclerosis among women in Lorraine, Eastern France. Mult. Scler. 2007; 13: 962-967.
  • 14. Solaro C., All emani C., Messmer Uccelli M. i wsp.: The prevalence of multiple sclerosis in the north west Italian province of Genoa. J. Neurol. 2005; 252: 436-440.
  • 15. Pugliatti M., Riise T., Sotgiu M.A. i wsp.: Increasing incidence of multiple sclerosis in the province of Sassari, north ern Sardinia. Neuroepidemiology 2005; 25: 129-134.
  • 16. Ragonese P., Salemi G., D’Amelio M. i wsp.: Multiple sclerosis in southern Europe: Monreale City, Italy. A twenty-year follow up incidence and prevalence study. Neuroepidemiolo gy 2004; 23: 306-309.
  • 17. Grimaldi L.M., Salemi G., Grimaldi G. i wsp.: High incidence and increasing prevalence of MS in Enna (Sicily), southern Italy. Neurology 2001; 57: 1891-1893.
  • 18.Klupka- Sarić I., Ristić S., Sepcić J. i wsp.: Epidemiology of multiple sclerosis in western Herzegovina. Clin. Neurol. Neurosurg. 2007; 109: 779 783.
  • 19. Lauer K.: Epidemiologie der multiplen Sklerose. W: Henkes H., Kölmel H.W (red.): Die entzundlichen Erkrankungen des Zentralnervensystems. Handbuch und Atlas. ecomed, Landsberg/Lech 1997.
  • 20. Lauer K.: Multiple sclerosis in the old world: the new old map. W: Firnhaber W, Lauer K. (red.): Multiple Sclerosis in Europe. An Epidemiological Update. Leuchtturm Verlag, Alsbach 1994.
  • 21. Potemkowski A.: Analiza epidemiologiczna ogniska stwardnienia rozsianego na terenie byłego województwa szczecińskiego. Przegl. Epidemiol. 2001; 55: 331 341.
  • 22. Potemkowski A., Walczak A., Nocoń D. i wsp.: Epidemiological analysis of multiple sclerosis in the Szczecin region, north-western part of Poland (1960-1992). W: Firnhaber W, Lauer K. (red.): Multiple Sclerosis in Europe. An Epidemiological Update. Leuchtturm Verlag, Alsbach 1994.
  • 23. Potemkowski A.: Analiza epidemiologiczna stwardnienia rozsianego w województwie szczecińskim: ocena zachorowalności i chorobowości w latach 1993-1995. Neurol. Neurochir. Pol. 1999; 33: 575 585.
  • 24. Łobińska A., Stelmasiak Z.: Epidemiological aspects of multiple sclerosis in Lublin (Poland). Neurol. Neurochir. Pol. 2004; 38: 361 366.
  • 25. Kowal P.: Epidemiologia stwardnienia rozsianego na terenie 4 województw zachodniej Polski. Praca doktorska, Akademia Medyczna, Poznań 1987.
  • 26. Wender M., Pruchnik-Grabowska D., Hertmanowska H. i wsp.: Epidemiology of multiple sclerosis in western Poland - a comparison between prevalence rates in 1965 and 1981. Acta Neurol. Scand. 1985; 72: 210 - 217.
  • 27. Stelmasiak Z.: Problemy diagnostyczne stwardnienia rozsianego. Neurol. Neurochir. Pol. 2005; 39 supl. 3: 700 702.
  • 28. Szpernalowska D.: Analiza epidemiologiczna stwardnienia rozsianego w powiecie szczecineckim w latach 1993-2005. Praca doktorska, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2008.
  • 29. Potemkowski A., Stankiewicz J., Brzozowski S. i wsp.: Analiza epidemiologiczna stwardnienia rozsianego w regionie Szczecina w latach 1960-2004. Neurol. Neurochir. Pol. 2005; 39 supl. 2: 301 302.
  • 30. Fryze W, Obiedziński R.: Występowanie stwardnienia rozsianego wśród mieszkańców miasta Tczew położonego na północy Polski. Neurol. Neurochir. Pol. 1996; supl. 3: 77.
  • 31. Ebers G.C.: Prognostic factors for multiple sclerosis: the importance of natural history studies. J. Neurol. 2005; 252 supl. 3: III15-III20.
  • 32. Hader W.J., Yee I.M.: Incidence and prevalence of multiple sclerosis in Saskatoon, Saskatchewan. Neurology 2007; 69: 1224 1229.
  • 33. Wasay M., Ali S., Khatri I.A. i wsp.: Multiple sclerosis in Pakistan. Mult. Scler. 2007; 13: 668-669.
  • 34. Grzesiuk A.K.: Clinical and epidemiologic characteristics of 20 patients with multiple sclerosis in Cuiaba-Mato Grosso, Brazil. Arq. Neuropsiquiatr. 2006; 64: 635-638.
  • 35. Al Araji A., Mohammed A.I.: Multiple sclerosis in Iraq: does it have the same features encountered in Western coun tries? J. Neurol. Sci. 2005; 234: 67-71.
  • 36. El-Salem K., Al-Shimmery E., Horany K. i wsp.: Multiple sclerosis in Jordan: a clinical and epidemiological study. J. Neurol. 2006; 253: 1210 1216.
  • 37. Etemadifar M., Janghorbani M., Shaygannejad V, Ashtari F.: Prevalence of multiple sclerosis in Isfahan, Iran. Neuroepidemiology 2006; 27: 39 44.
  • 38. Amato M.P., Ponziani G., Bartolozzi M.L., Siracusa G.: A prospective study on the natural history of multiple sclerosis: clues to the conduct and interpretation of clinical trials. J. Neurol. Sci. 1999; 168: 96 106.
  • 39. Sadovnick A.D.: Genetic epidemiology of multiple sclerosis: a survey. Ann. Neurol. 1994; 36 supl. 2: S194-S203.
  • 40. Kaźmierski R.: Epidemiologia opisowa i badania czynników środowiskowych w ognisku wysokiego ryzyka rozpowszechnienia stwardnienia rozsianego. Praca doktorska, Akademia Medyczna, Poznań 1995.
  • 41. Runmarker B., Andersen O.: Prognostic factors in a multiple sclerosis incidence cohort with twenty-five years of follow-up. Brain 1993; 116: 117 -134.
  • 42. de Seze J., Delalande S., Michelin E. i wsp.: Brain MRI in late onset multiple sclerosis. Eur. J. Neurol. 2005; 12: 241 244.
  • 43. Sadovnick A.D., Baird P.A.: The familial nature of multiple sclerosis: age corrected empiric recurrence risks for children and siblings of patients. Neurology 1988; 38: 990 991.
  • 44. Sadovnick A.D., Baird P.A., Ward R.H.: Multiple sclerosis: updated risks for relatives. Am. J. Med. Genet. 1988; 29: 533-541.
  • 45. Robertson N.P., Clayton D., Fraser M. i wsp.: Clinical concordance in sibling pairs with multiple sclerosis. Neurology 1996; 47: 347-352.
  • 46. Selmaj K.: Stwardnienie rozsiane. Termedia, Poznań 2006.
  • 47. Cendrowski W.: Survival in multiple sclerosis. Mult. Scler. 1998; 4: 369 370.
  • 48. Potemkowski A.: Epidemiologiczne badania czasu trwania choroby i długości życia chorych na stwardnienie rozsiane. Zdrow. Publiczne 1999; 1: 5-11.
  • 49. Hyllested K.: Disseminated Sclerosis in Denmark. Prevalence and Geographical Distribution. J. J0rgensen & Co, Copenhagen 1959.
  • 50. Weinshenker B.G., Rice G.P., Noseworthy J.H. i wsp.: The natural history of multiple sclerosis: a geographically based study. 3. Multivariate analysis of predictive factors and models of outcome. Brain 1991; 114: 1045-1056.
  • 51. Boiko A., Vorobeychik G., Paty D. i wsp.; University of British Columbia MS Clinic Neurologists: Early onset multiple sclerosis: a longitudinal study. Neurology 2002; 59: 1006-1010.
  • 52. Hafler D.A.: Multiple sclerosis. J. Clin. Invest. 2004; 113: 788 794.
  • 53. Confavreux C., Vukusic S.: Natural history of multiple sclerosis: a unifying concept. Brain 2006; 129: 606 616.
  • 54. Vukusic S., Confavreux C.: Prognostic factors for progression of disability in the secondary progressive phase of multiple sclerosis. J. Neurol. Sci. 2003; 206: 135 137.
  • 55. Montalban X.: Primary progressive multiple sclerosis. Curr. Opin. Neurol. 2005; 18: 261 266.
  • 56. Miller D.H., Hornabrook R.W, Purdie G.: The natural history of multiple sclerosis: a regional study with some longitudinal data. J. Neurol. Neurosurg. Psychiatry 1992; 55: 341-346.
  • 57. Optic Neuritis Study Group: The 5-year risk of MS after optic neuritis. Experience of the optic neuritis treatment trial. Neurology 1997; 49: 1404 1413.
  • 58. Potemkowski A.: Optic neuritis as the initial manifestation of multiple sclerosis. Klin. Oczna 2000; 102: 95-98.
  • 59. Edwards S., Zvartau M., Clarke H. i wsp.: Clinical relapses and disease activity on magnetic resonance imaging associated with viral upper respiratory tract infections in multiple sclerosis. J. Neurol. Neurosurg. Psychiatry 1998; 64: 736-741.
  • 60. DeStefano F., Verstraeten T., Jackson L.A. i wsp.; Vaccine Safety Datalink Research Group, National Immunization Program, Centers for Disease Control and Prevention: Vaccinations and risk of central nervous system demyelinating diseases in adults. Arch. Neurol. 2003; 60: 504 509.
  • 61. Sopori M.L., Kozak W: Immunomodulatory effects of cigarette smoke. J. Neuroimmunol. 1998; 83: 148 156.
  • 62. Riise T., Nortvedt M.W, Ascherio A.: Smoking is a risk factor for multiple sclerosis. Neurology 2003; 61: 1122-1124.
  • 63. Rolak L.A.: Differential diagnosis of MS. AAN-2005, Syllabus, 1KP-006: 31-41.
  • 64. Ghadirian P., Jain M., Ducic S. i wsp.: Nutritional factors in the aetiology of multiple sclerosis: a case control study in Montreal, Canada. Int. J. Epidemiol. 1998; 27: 845 852.
  • 65. Thorogood M., Hannaford P.C.: The influence of oral contraceptives on the risk of multiple sclerosis. Br. J. Obstet. Gynaecol. 1998; 105: 1296-1299.
  • 66. Tremlett H., Paty D., Devonshire V.: Disability progression in multiple sclerosis is slower than previously reported. Neurology 2006; 66: 172-177.
  • 67. Tremlett H., Paty D., Devonshire V.: The natural history of primary progressive MS in British Columbia, Canada. Neurology 2005; 65: 1919 1923.
  • 68. Miller D.H., Filippi M., Fazekas F. i wsp.: Role of magnetic resonance imaging within diagnostic criteria for multiple sclerosis. Ann. Neurol. 2004; 56: 273-278.
  • 69. Trojano M., Avolio C., Manzari C. i wsp.: Multivariate analysis of predictive factors of multiple sclerosis course with a validated method to assess clinical events. J. Neurol. Neurosurg. Psychiatry 1995; 58: 300 306.
Document Type
article
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.psjd-13c48912-07ce-4e2d-8fc1-524e884a12a2
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.