PL
Cel: Celem niniejszej pracy była ocena wpływu płukania jam nosa izotonicznym roztworem chlorku sodu i dwuwęglanu sodu za pomocą zestawu Zatoxin Rinse na gojenie się ran pooperacyjnych i ustępowanie stanu zapalnego u pacjentów poddanych operacjom w obrębie nosa i zatok przynosowych. Ponadto porównano skuteczność płukania jam nosa przy użyciu zestawu Zatoxin Rinse przez 4 tygodnie po operacji przegrody nosa ze stosowaniem przez 4 tygodnie soli fizjologicznej w rozpylaczu.
Materiał i metody: Przeprowadzono wieloośrodkowe badania obserwacyjne w formie ankiety wypełnianej w czasie dwóch kolejnych wizyt w odstępie 1 miesiąca u pacjentów po endoskopowych operacjach w obrębie nosa i zatok przynosowych. Do badań włączono pacjentów po endoskopowych zabiegach operacyjnych w obrębie nosa i zatok przynosowych. Grupa badana składała się z 71 osób (średnia wieku: 42,87 ± 13,22 lat; 29 kobiet i 42 mężczyzn): przewlekłe zapalenie zatok przynosowych (PZZP) z polipami, n = 25; PZZP bez polipów, n = 19; skrzywienie przegrody nosa, n = 27. Do grupy kontrolnej wobec pacjentów ze skrzywieniem przegrody nosa (używającej do nosa soli fizjologicznej/soli morskiej w sprayu) włączono 7 pacjentów. Na podstawie ankiety oraz badania laryngologicznego oceniono nasilenie stanu zapalnego i stan gojenia się rany z zastosowaniem: SNOT-22 (ang. sinonasal outcome score), wizualnej skali analogowej (ang. Visual Analogue Scale; VAS) oraz oceny endoskopowej jam nosa.
Wyniki: Mediana wyników w kwestionariuszu SNOT-22 wyniosła 38 pkt (IQR = 36) dla PZZP bez polipów, 33 pkt (IQR = 24) dla PZZP z polipami oraz 26 pkt (IQR = 19) dla skrzywienia przegrody nosa. Mediana punktacji uzyskanych w poszczególnych podgrupach po 4 tygodniach płukania Zatoxin Rinse przedstawiała się następująco: pacjenci z PZZP z polipami: 7 pkt (IQR = 9,5), pacjenci z PZZP bez polipów: 5 pkt (IQR = 13), pacjenci ze skrzywieniem przegrody nosa: 6 pkt (IQR = 9). Występowanie wydzieliny z nosa po operacji najbardziej odczuwali pacjenci z PZZP: u osób z PZZP z polipami mediana wyników w skali VAS wynosiła 6 pkt (IQR = 4), w grupie PZZP bez polipów: 6 pkt (IQR = 5), a w grupie ze skrzywieniem przegrody nosa: 3 pkt (IQR = 4). Najsilniejsze uczucie upośledzenia drożności nosa w okresie pooperacyjnym zgłaszali pacjenci z rozpoznanym PZZP bez polipów: 8 pkt (IQR = 5), następnie pacjenci z PZZP z polipami: 5 pkt (IQR = 4,5) oraz pacjenci ze skrzywieniem przegrody nosa: 5 pkt (IQR = 7). Zaburzenia węchu były silniej odczuwane po operacji przez osoby z PZZP bez polipów: 6 pkt (IQR = 4), a słabiej przez chorych z PZZP z polipami: 4 pkt (IQR = 7). Po 4-tygodniowym gojeniu, wspomaganym płukaniem zatok przynosowych przy użyciu zestawu Zatoxin Rinse, w każdej z podgrup pacjenci odczuli statystycznie istotne zmniejszenie wszystkich dolegliwości ocenianych w skali VAS. W ocenie jam nosa podczas badania endoskopowego przy użyciu skali Lund-Kennedy przed płukaniem jam nosa zestawem Zatoxin Rinse najwyższe wyniki uzyskali pacjenci z rozpoznanym PZZP z polipami: 10 pkt (IQR = 9,5), następnie pacjenci z PZZP bez polipów: 8 pkt (IQR = 6) i pacjenci ze skrzywieniem przegrody nosa: 6 pkt (IQR = 5). Po 4 tygodniach mediana wyników w grupie z PZZP z polipami wynosiła 3 pkt (IQR = 3,5), w grupie PZZP bez polipów: 3 pkt (IQR = 3) i tyle samo w grupie ze skrzywieniem przegrody nosa.
Wnioski: (1) Płukanie jam nosa za pomocą zestawu Zatoxin Rinse jest dobrze tolerowane przez pacjentów i łatwe do wykonania. W grupie 71 badanych osób nie stwierdzono niekorzystnego działania płukania jam nosa i pacjenci byli zadowoleni ze sposobu wykonywania tego zabiegu, jaki stwarza zestaw Zatoxin Rinse; (2) Zatoxin Rinse wspomaga gojenie loży pooperacyjnej u osób po operacji zatok przynosowych oraz po operacji przegrody nosa w porównaniu z zastosowaniem soli fizjologicznej w rozpylaczu