Popularization of health in Polish philately

• Authors: Marek Smoła

Title variants

Popularyzacja zdrowia w polskiej filatelistyce

Abstracts

PL

Popularyzacja zdrowia i jego ochrona może dokonywać się na różne sposoby. Służy temu również kolekcjonerstwo znaczków pocztowych związane z elitaryzującą się coraz bardziej filatelistyką. Artykuł gromadzi informacje na temat emisji znaczków pocztowych wydanych przez Pocztę Polską od 1919 do 2022 roku, a odnoszących się do szeroko rozumianego problemu zdrowia. Znalazło się więc tu miejsce i dla postaci lekarzy, badaczy i odkrywców ważnych dla medycyny rozwiązań, dla jubileuszy służących ochronie zdrowie instytucji, dla ważnych wydarzeń (choćby rocznic pierwszych ważnych działań – operacji, przeszczepów czy też użycia szczepionek), dla zjawisk społecznych, do których odwołanie się ma budzić świadomość i poszerzać ludzką wiedzę choćby o potrzebie profilaktyki.

EN

The article constitutes an attempt of presenting the phenomenon of popularization of health, health protection, achievements in medicine and people connected to medicine through a postal stamp. A stamp is an object of collection and the subject of the more and more elitist hobby but at the same time it is an element of correspondence used by many people, including a sender and a recipient in numerous countires.That is why, reaching for such a topic in different emissions of postal stamps can spread the knowledge about different almost all aspects of human civilization.This publication is a compilation of information about postal stamps issued by Polish Post Office between 1919 and 2022 and referring in multiple ways and methods to the widely understood topic of health and its protection. The aim of the work was to present the stamps in chronological order, including the emission title, circumstances and occasions of the emission, circulation numbers and short presentation of events, phenomena, people and objects depicted on the stamps.

Keywords

PL

zdrowie; filatelistyka; osiągnięcia w medycynie; znaczki pocztowe

EN

health; philately; achievements in medicine; postal stamps

• Publisher: Akademia Tarnowska
• Journal: Health Promotion & Physical Activity
• Year: 2022
• Volume: 19
• Issue: 2
• Pages: 26-48

Dates

published

2022

Contributors

author

Marek Smoła

• University of Applied Sciences in Tarnow, Faculty of Health Sciences, Poland

• https://orcid.org/0000000201826256

References

• Styła S, et al. Katalog polskich znaków pocztowych (i z Polską związanych) 2022. Vol. 1: Znaczki opłaty, urzędowe i dopłaty. Bytom–Kraków: Fischer; 2022.
• Dobrzycki J, Hajdukiewicz L. Kopernik Mikołaj (1473–1543). In: Rostworowski E, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 14/1, iss. 60: Kopernicki Izydor – Korzbok Witkowski. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk; 1968:3-16.
• Zakrzewski T. Kaczkowski Karol Maciej (1797–1867). In: Rostworowski E, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 11/3, iss. 50: Jundziłł Stanisław Bonifacy – Kaliszewski Julian Gaudenty. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk; 1965:375-377.
• Sarnecki K. Nencki Wilhelm Marceli (1847–1901). In: Rostworowski E, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 22/4, iss. 95: Nawój z Morawicy – Niemirycz Teodor. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk; 1977:671-674.
• Buchholz EL. Leonardo da Vinci: życie i twórczość. Olsztyn: Konemann; 2005.
• Mikusińska A, Rossa A, Tarnowska A. Wielkie biografie. Vol. 1: Przywódcy, reformatorzy, myśliciele. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 2007:186-187.
• Barycz H. Petrycy Sebastian (1554–1626). In: Rostworowski E, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 25/4, iss. 107: Perl Feliks – Piątkiewicz Aleksander. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk; 1980:703-707.
• Sołtan A. Oczko Wojciech (1537–1599). In: Rostworowski E, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 23: Niemirycz Władysław – Olszak Wacław. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk; 1978:526-529.
• Getka-Kenig M. Śniadecki Jędrzej (1768–1838). In: Romanowski A, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 51/1, iss. 208: Śliwniak Józef – Śnigurski Jan. Warszawa–Kraków: Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla; Polska Akademia Umiejętności; 2016:133-139.
• Wrzosek A. Chałubiński Tytus (1820–1889). In: Konopczyński W, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 3: Brożek Jan – Chwalczewski Franciszek. Kraków: Polska Akademja Umiejętności;1937:253-257.
• Bilikiewicz T. Biegański Władysław (1857–1917). In: Konopczyński W, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 2: Beyzym Jan – Brownsford Marja. Kraków: Polska Akademja Umiejętności; 1936:29-30.
• Wrzosek A. Dietl Józef (1804–1878). In: Konopczyński W, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 5: Dąbrowski Jan Henryk – Dunin Piotr Stanisław. Kraków: Polska Akademja Umiejętności;1946:156-166.
• Bykowski A. Dybowski Benedykt (1833–1930). In: Konopczyński W, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 6: Dunin Rodryg – Firlej Henryk. Kraków: Polska Akademja Umiejętności; 1948:36-40.
• Ciechanowski S. Jordan Henryk (1842–1907). In: Konopczyński W, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 11: Jarosław – Kapliński Seweryn. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich; 1964-1965: 273-276.
• Romaniuk Z, Wiśniewski T. Zaczęło się na Zielonej. O Ludwiku Zamenhofie, jego rodzinie i początkach esperanta. Łódź: Księży Młyn; 2012.
• Tarnowska B, ed. Nagrody Nobla. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 2001.
• Kuzniecowa O. Wróg pod mikroskopem: powieść o Ludwiku Pasteurze. Warszawa: Książka i Wiedza; 1949.
• Pastusiak L. Panie Białego Domu. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek; 2012.
• Brzozowski SM. Łukasiewicz Jan Ignacy (182–1882). In: Rostworowski E, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 18/4, iss. 79: Łubieński Florian – Machowski Walenty. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk; 1973:520-523.
• Koch Robert. In: Amsterdamski P, Orłowski B, Yamazaki M. Słownik uczonych. Warszawa: Horyzont; 2002: 329-331.
• Bujwid O. Osamotnienie: pamiętniki z lat 1932–1942. Jarosińska D, Jarosiński T, eds. Kraków: Wydawnictwo Literackie; 1990: 5-10.
• Bentley J. Albert Schweitzer. Eine Biographie. Düsseldorf: Benziger; 1993.
• Kunert AK. Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939–1945. Vol. 1. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax; 1987:158-159.
• Szumowski W. Czerwiakowski Rafał (1743-1816). In: Konopczyński W, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 4: Chwalczewski Jerzy – Dąbrowski Ignacy. Kraków: Polska Akademja Umiejętności; 1938:350-351.
• Brzozowski SM. Rydygier Ludwik (1850–1920). In: Rostworowski E, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 33, iss. 4: Rudowski Jan – Rząśnicki Adolf. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk; 1991:431-434.
• Orłowski B. Polski wkład w przyrodoznawstwo i technikę: słownik polskich i związanych z Polską odkrywców, wynalazców oraz pionierów nauk matematyczno-przyrodniczych i techniki. Vol. 1–3. Warszawa: Instytut Historii Nauki im. Ludwika i Aleksandra Birkenmajerów Polskiej Akademii Nauk, Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu; 2015.
• Piber A. Paderewska Helena Maria (1856–1934). In: Rostworowski E, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 24/4, iss. 103: Ott Michał – Padlewski Zygmunt. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk; 1979:792-795.
• Ostrowska T. Orłowski Witold Eugeniusz (1876–1966). In: Rostworowski E, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 24/2, iss. 101: Orlikowski Stanisław – Ossoliński Józef. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk; 1979:244-245.
• Stroka ST. Szczeklik Edward (1898–1985). In: Romanowski A, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 47/1, iss. 193: Szatzsznajder Leon – Szczepański Czesław. Warszawa–Kraków: Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla; Polska Akademia Umiejętności; 2010:227-228.
• Kostrzewski P, Ziółkowski J, eds. Mała encyklopedia medycyny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN; 1999.
• Mellor CM. Louis Braille: dotyk geniuszu. Warszawa: Fundacja Szansa dla Niewidomych; 2009.
• Hirszfeld Ludwik (1884–1954). In: Lepszy K, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 9/4, iss. 43: Heryng Zygmunt – Horoch Kalikst. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk; 1961:533-535.
• Szydło Z. Sędziwój Michał (1566–1636). In: Markiewicz H, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 36/3, iss. 150: Serkowski Stanisław – Sidor Kazimierz. Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich; 1995:417-419.
• Wójcik R. Kapryśna gwiazda Rudolfa Weigla. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego; 2015.
• Zúbek Ľ. Doktor Jesenius. Katowice: Wydawnictwo Śląsk; 1976.
• Szumowski W. Biernacki Edmund (1866–1911). In: Konopczyński W, ed. Polski słownik biograficzny. Vol. 2: Beyzym Jan – Brownsford Marja. Kraków: Polska Akademja Umiejętności; 1936:78-79.
• Oshinsky DM. Polio. Historia pokonania choroby Heinego-Medina. Warszawa: Prószyński Media; 2015.
• Kwiatkowski Z. Władysław J.H. Kunicki-Goldfinger (1916–1995). Biuletyn Informacyjny. Polska Akademia Nauk Oddział w Lublinie. 1998;1:34-40. https://www.pan-ol.lublin.pl/public/biuletyn/biuletyn_pan_ol_1-1998.pdf. Accessed June 15, 2022.
• Mieszkowska A. Prawdziwa historia Ireny Sendlerowej. Warszawa: Wydawnictwo Marginesy; 2014.
• Żółtowski M. Blask prawdziwego światła. Matka Elżbieta Róża Czacka i jej dzieło. Lublin: Er-Art; 1999.
• Bereś W, Burnetko K. Marek Edelman. Życie. Po prostu. Warszawa: Świat Książki – Bertelsmann Media; 2008.

Identifiers

DOI

10.55225/hppa.418

Biblioteka Nauki

2230952