PL EN


Preferences help
enabled [disable] Abstract
Number of results
Journal
2013 | 62 | 1 | 95-103
Article title

Metody badawcze we współczesnej taksonomii porostów

Content
Title variants
EN
Research methods in modern taxonomy of lichens.
Languages of publication
PL EN
Abstracts
PL
Porosty to symbiotyczne układy tworzone przez co najmniej dwa genetycznie odmienne organizmy: grzyba, zielenicę lub sinicę. Systematyka porostów stanowi integralną część systemu klasyfikacyjnego grzybów i nazwa mikobionta jest nazwą gatunkową porostu, który tworzy, natomiast organizm autotroficzny klasyfikowany jest niezależnie. W pracy omówione są metody badawcze współcześnie stosowane w taksonomii porostów. Dane morfologiczno-anatomiczne oraz cechy chemiczne od wielu lat są wykorzystywane do identyfikacji porostów. Za pomocą prostych testów plamkowych, mikrokrystalizacji oraz metod chromatograficznych (TLC, HP TLC i HPLC) identyfikowane są wtórne metabolity obecne w plechach porostów. Jednak współczesne badania molekularne sugerują konieczność weryfikacji znaczenia taksonomicznego poszczególnych cech, zarówno anatomicznych, morfologicznych jak i chemicznych. W oparciu o zmienność na poziomie DNA identyfikowane są gatunki kryptyczne, których odrębność potwierdzają w dalszych analizach drobne cechy morfologiczno-anatomiczne. Przez wiele lat identyfikacja f otobiontów możliwa była jedynie po izolacji szczepu z plechy i jego hodowli w stanie aposymbiotycznym. Jednakże wykorzystanie specyficznych starterów pozwalających na selektywną amplifikację DNA partnerów glonowych pozwala zidentyfikować gatunki fotobiontów bez czasochłonnych hodowli in vitro. Markery DNA wykorzystywane jako barkody stanowią nowe narzędzie do oznaczania gatunków. Ponadto, rozwój technologii informacyjnych stworzył nowe możliwości rozpowszechniania i wymiany danych taksonomicznych. Tworzone są bazy danych dostępne on-line zawierające informacje na temat różnorodności porostów w poszczególnych obszarach geograficznych, bazy znanych i nowo opisanych taksonów, wyszukiwarki barkodów DNA, bazy literatury taksonomicznej i interaktywnych kluczy do oznaczania. Opracowywane są również elektroniczne klucze do oznaczania porostów, które powinny ułatwić identyfikację okazów.
EN
Lichens are symbiotic associations, composed of a fungus and green alga, and/or cyanobacterium, but lichen systematics deals with their fungal partners and photobionts are classified separately. In the paper research methods used in lichen taxonomy are briefly reviewed. Besides morphological and anatomical studies, chemotaxonomy became a very important tool for identification of lichens. Using simple spot tests, microcrystal tests and chromatography (TLC, HPTLC and HPLC) secondary metabolites are identified. With the introduction of molecular approaches, traditionally used characters, such as anatomy, morphology and chemistry need to be re-evaluated. Cryptic species are identified based on molecular variation and hidden biodiversity is being discovered. For many years identification of lichen photobionts was possible only after isolation and aposymbiotic growth of an algal strain. However, using specific primers appropriate molecular markers are amplified and the algal partners are identified without time-consuming in vitro culture. DNA markers used as barcodes provide a new tool for determination of species. Moreover, the development of information technology created new opportunities for dissemination and exchange of taxonomical data. On-line databases containing information on lichens from particular areas, newly described taxa, DNA barcodes, taxonomical literature etc. and interactive determination keys are being developed.
Keywords
Journal
Year
Volume
62
Issue
1
Pages
95-103
Physical description
Dates
published
2013
Contributors
  • Uniwersytet Gdański Katedra Biologii Molekularnej Wita Stwosza 59, 80-308 Gdańsk, Polska
author
  • Uniwersytet Gdański Katedra Taksonomii Roślin i Ochrony Przyrody Wita Stwosza 59, 80-308 Gdańsk, Polska
References
  • Ahmadjian V., 1973. Resynthesis of lichens. [W:] The Lichens. Ahmadjian V., Hale M. E. (red.), Academic Press, New York, 565-579.
  • Armaleo D., Clerc P., 1991. Lichen chimeras, DNA analysis suggests that one fungus forms two morphotypes. Exp. Mycol. 15, 1-10.
  • Asahina Y., Shibata S., 1954. Chemistry of Lichen Substances. Jap. Soc. Promot. Sci., Tokyo.
  • Bystrek. J., 1997. Podstawy lichenologii. Wydawnictwo UMCS, Lublin.
  • Crespo A., Kauff F. Divakar P.K., del Prado R., Pérez-Ortega S., de Paz G.A., Ferencova S., Blanco O., Roca-Valiente B., Núñez-Zapata J. i współaut., 2010. Phylogenetic generic classification of parmelioid lichens (Parmeliaceae,Ascomycota) based on molecular, morphological and chemical evidence. Taxon 59, 1735-1753.
  • Crespo A., Pérez-Ortega S., 2009. Cryptic species and species pairs in lichens: A discussion on the relationships between molecular phylogenies and morphological characters. Anales de Jardin Botánico de Madrid 66S1, 71-81.
  • Gargas A., DePriest P. T., Taylor J. W., 1995. Multiple origins of lichen symbioses in fungi suggested by SSU rDNA phylogeny. Science 268, 1492-1495.
  • Grube M., Hawksworth D. L., 2007. Trouble with lichen: the re-evaluation and re-interpretation of thallus form and fruiting body types in the molecular era. Mycol. Res. 111, 1116-1132.
  • Grube M., Kroken S., 2000. Molecular approaches and the concept of species and species complexes in lichenized fungi. Mycologia 104, 1284-1294.
  • Hawksworth D. L., Honegger R., 1994. The lichen thallus: a symbiotic phenotype of nutritionally specialized fungi and its response to gall producers. [W:] Plant Galls: Organisms, Interactions, Populations. Williams M. A. J. (red.). Clarendon Press, Oxford, 77-98.
  • Hibbett D. S., Binder M., Bischoff J. F., Blackwell M., Cannon P. F., Eriksson O. E., Huhndorf S., James T., Kirk P. M., Lücking R., Lumbsch H. T., Lutzoni F., Matheny P. B., McLaughlin D. J., Powell M. J., Redhead S., Schoch C. L., Spatafora J. W. i współaut., 2007. A higher-level phylogenetic classification of the Fungi. Mycol. Res. 111, 509-547.
  • Honegger R., 2009. Lichen-forming fungi and their photobionts. [W:] Plant Relationships. The Mycota V. Deising H. (red.). Springer-Verlag Berlin Heidelberg, 307-333.
  • Kubiak D., Kukwa M., 2011. Chromatografia cienkowarstwowa (TLC) w lichenologii. [W:] Mikologia laboratoryjna. Przygotowanie materiału badawczego i diagnostyka. Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Olsztyn, 176-190.
  • Kukwa M., 2006. The lichen genus Lepraria in Poland. Lichenologist 38, 293-305.
  • Lawrey J. D., 1986. Biological role of lichen substances. Bryologist 89, 111-122.
  • Leavitt S. D., Johnson L. A., Goward T., Clair L. L. S., 2011. Species delimitation in taxonomically difficult lichen-forming fungi: An example from morphologically and chemically diverse Xanthoparmelia (Parmeliaceae) in North America. Mol. Phylogen. Evol. 60, 317-332.
  • Lendemer J. C., 2011. A taxonomic revision of the North American species of Lepraria s.l. that produce divaricatic acid, with notes on the type species of the genus L. incana. Mycologia 103, 1216-1229.
  • Lumbsch H. T., 2002. Analysis of phenolic products in lichens for identification and taxonomy. [W:] Protocols in Lichenology. Culturing, biochemistry, ecophysiology and use in biomonitoring. Kranner I., Beckett R. P., Varma A. K. (red.). Springer-Verlag, Berlin Heidelberg, 281-295.
  • Lumbsch H. T., Nelsen M. P., Lücking R., 2008. The phylogenetic position of Haematommataceae (Lecanorales, Ascomycota), with notes on secondary chemistry and species delimitation. Nova Hedwigia 86, 105-114.
  • Lutzoni F., Pagel M., Reeb V., 2001. Major fungal lineages are derived from lichen symbiotic ancestors. Nature 411, 937-940.
  • Nelsen M., P., Lücking r., Umaña L., Trest M. T., Will-Wolf S., Chaves J. L., Gargas A., 2007. Multiclavula ichthyiformis (Fungi: Basidiomycota: Cantharellales: Clavulinaceae), a remarkable new basidiolichen from Costa Rica. Am. J. Bot. 94, 1289-1296.
  • Opanowicz M., 2002. Ekologiczna rola wtórnych metabolitów porostowych. Wiadomości Botaniczne 46, 35-44.
  • Orange A., James P. W., White F. J., 2001. Microchemical methods for the identification of lichens. British Lichen Society, London.
  • Ratnasingham S., Hebert P. D. N., 2007. BOLD: The Barcode of Life Data System (www.barcodinglife.org). Mol. Ecol. Notes 7, 355-364.
  • Saag L., Tõrra T., Saag A., Del-Prado R., Randlane T., 2011. Phylogenetic relations of European shrubby taxa of the genus Usnea. Lichenologist 43, 427-444.
  • Stocker-Wörgötter E., 2002. Resynthesis of photosymbiodemes. [W:] Protocols in lichenology - culturing, biochemistry, ecophysiology and use in biomonitoring. Kranner I., Beckett R. P., Varma A. K. (red.). Springer-Verlag, Berlin Heidelberg, 47-60.
  • Stocker-Wörgötter E., Türk R., 1994. Artificial resynthesis of the photosymbiodeme Peltigera leucophlebia under laboratory conditions. Cryptogam. Bot. 4, 300-308.
  • Tønsberg T., 1992. The sorediate and isidiate, corticolous, crustose lichens in Norway. Sommerfeltia 14, 1-331.
  • Vitikainen O. 2001. William Nylander (1822-1899) and lichen chemotaxonomy. Bryologist 104, 263-267.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.bwnjournal-article-ksv62p95kz
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.