PL EN


Preferences help
enabled [disable] Abstract
Number of results
Journal
2013 | 62 | 1 | 69-75
Article title

Pasożyty i parazytoidy klecanek

Content
Title variants
EN
Parasites and parasitoids of paper Wasps.
Languages of publication
PL EN
Abstracts
PL
Klecanki są gospodarzami pasożytów społecznych, pasożytów niespołecznych oraz parazytoidów z różnych rodzin i rzędów. W Europie występują tylko 3 obligatoryjne pasożyty socjalne zaliczane do rodzaju Polistes, których gospodarzami są inne wolno żyjące gatunki klecanek. Zostały także stwierdzone przypadki fakultatywnego pasożytnictwa socjalnego, np. Polistes nimphus i jego gospodarz P. dominula. Główna strategia pasożytów społecznych w tym przypadku polega na przejęciu kolonii należącej do innego gatunku lub czasami do swojego gatunku (w tym drugim przypadku do czynienia mamy jedynie z pasożytnictwem fakultatywnym). Z drugiej strony, istnieje relatywnie duża grupa pasożytów niesocjanych oraz parazytoidów należących do Lepidoptera, Strepsiptera i Hymenoptera. Strepsiptera są dobrze znane z Europy Południowej, gdzie pasożytują na P. dominula i P. gallicus. Lepidoptera są dobrze znane z Północnej Ameryki, a Hymenoptera stwierdzono w Ameryce Północnej, Europie i Azji. Przegląd pokazuje, że w specyficznych okolicznościach stopień intestacji może być bardzo wysoki i powodować znaczne straty w potomstwie, robotnicach i pokoleniu płciowym.
EN
Paper wasps are hosts of social parasites, nonsocial parasites and of parasitoids from different families and orders. In Europe there are only three obligate social parasites belonging to genre Polistes and their hosts are another free-living species of paper wasps. There have been also reported cases of facultative social parasites, for example Polistes nimphus and its host P. dominula. General strategy of social parasites in this case is usurpation a colony of another species or sometimes of the same species (in the second case it is facultative parasitism only). On the other hand, there is relatively large group of nonsocial parasites and parasitoids belonging to Lepidoptera, Strepsiptera and Hymenoptera. Strepsiptera are well known from South Europe, where they parasite on Polistes dominulus and P. gallicus, Lepidoptera from North America and Hymenoptera were recorded in North America, Europe and Asia. The overview shows that in specific circumstances the extent of infestation can be very high and leading to significant losses of brood, workers and reproductive generation..
Keywords
Journal
Year
Volume
62
Issue
1
Pages
69-75
Physical description
Dates
published
2013
References
  • Carpenter J. M., 1997. Phylogenetic Relationship among European Polistes and the Evolution of Social Parasitism (Hymenoptera: Vespidae, Polistinae). [W:] The origin of biodiversity in insects: phylogenetic tests of evolutionary scenarios. Grandcalas P. (red.). Mém. Mus. Natn. Hist. nat., Paris, 173, 135-161.
  • Carpenter J. M., Strassmann J. E., Turillazzi S., Hughes C. R., Solίs C. R., Cervo R., 1993. Phylogenetic relationship among paper wasp social parasites and their hosts (Hymenoptera: Vespidae; Polistinae). Cladistics 9, 129-146.
  • Cervo R., 2006. Polistes wasps and their social parasites: an overview. Ann. Zool. Fennici 43, 531-549.
  • Cervo R., Dani F. R., 1996. Social parasitism and its evolution in Polistes. [W:] Natural history and evolution of paper-wasps. Turillazzi S., West-Eberhard M. J. (red.). Oxford University Press, Oxford, 98-112.
  • Cervo R., Lorenzi M. C., Turillazzi S., 1990. Nonaggressive usurpation of the nest of Polistes biglumis bimaculatus by the social parasite Sulcopolistes atrimandibularis (Hymenoptera Vespidae). Insect. Soc. 37, 333-347.
  • Choudary M., Strassmann J., Queller D. C., Turilliazzi S., Cervo R., 1994. Social parasites in polistine wasps are monophyletic: implications for sympatric speciation. Proc. R. Soc. Lond. B 257, 31-35.
  • Gamboa G. J., 2004. Kin recognition in eusocial wasps. Ann. Zool. Fennici 41, 789-808.
  • Hughes D. P., Beani L., Turillazzi S., Kathirithamby J., 2003. Prevalence of the parasite Stresiptera in Polistes as detected by dissection of immatures. Insect. Soc. 50, 62-68.
  • Hughes D. P., Kathirithamby J., Turillazzi S., Beani L., 2004. Social wasp desert the colony and aggregate outside if parasitized: parasite manipulation? Behav. Ecol. 15, 1037-1043.
  • Kolarov J., Yurtcan M., 2008. A study of the Ichneumonidae (Hymenoptera) of the North Anatolia (Turkey) I. Brachycyrtinae, Cryptinae and Xoridinae. Acta Entomol. Serbica 13, 89-91.
  • Lorenzi M. C., 2006. The result of an arm race: the chemical strategies of Polistes social parasites. Ann. Zool. Fennici 43, 550-563.
  • Macom T. E., Landolt P. J., 1995. Elasmus polistis (Hymenoptera: Eulophidae) recovered from nests of Polistes dorsalis (Hymenoptera: Vespidae) in Florida. Florida Entomolog. 78, 612-614.
  • Madden A. A., Davis M. M., Starks P. T., 2010. First detailed report of brood parasitoidism in the invasive population of the paper wasp Polistes dominula (Hymenoptera, Vespidae) in North America. Insect. Soc. 57, 257-260.
  • Makino S., 1983. Biology of Latibulus argiolus (Hymenoptera, Ichneumonidae), a parasitoid of the paper wasp Polistes biglumis (Hymenoptera, Vespidae). Kontyȗ 51, 426-434.
  • Makino S., 1989. Losses of workers and reproductives in colonies of the paper wasp Polistes riparius (Hymenoptera: Vespidae) due to the parasitic wasp Latibulus sp. Res. Popul. Ecol. 31, 1-10.
  • Mead F., 1991. Social parasitism of a Polistes dominula christ colony by Sulcopolistes semenowi Morawitz : Changes in social activity among the queens and development of the usurped colony. J. Ethol. 9, 37-40.
  • Móczár L., Sziráki G., 2011. Observation of high degree stylopization of European paper wasp - Polistes dominula (Christ, 1791) in Hungary. Natura Somogyiensis 19, 229-234.
  • Oleksa A., Wiśniowski B., 2005. Klecanka rdzawo rożna Polistes domin ulus (Christ, 1791) (Hymenoptera: Vespidae: Polistinae) - czy faktycznie gatunek skrajnie zagrożony w Polsce? Wiad. Entomol. 24, 179-188.
  • Ortolani I., Zechini L., Turillazzi S., Cervo R., 2010. Recognition of a paper wasp social parasite by its host: evidance for a Visual Signac redicing host aggressiveness. Animal Behav. 80, 683-688.
  • Pickett K. M., Carpenter J. M., Wheeler W. C., 2006. Systematics of Polistes (Hymenoptera: Vespidae), with a phylogenetic consideration of Hamilton's haplodiploidy hypothesis. Ann. Zool. Fennici, 43, 390-406.
  • Puławski W., 1967. Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XXIV Błonkówki - Hymenoptera; Osowate. Polskie Towarzystwo Entomologiczne 64, 1-80.
  • Rusina L. Yu., 2008. Reaction of Parasitoids of the Paper Wasp Polistes dominulus (Christ) (Hymenoptera, Vespidae, Polistinae) to the Host Distribution. Entomol. Rev. 88, 881-897.
  • Rusina L. Yu., 2011. Host Discrimination by Elasmus schmitti (Hymenoptera, Eulophidae) and Latibulus argiolus (Hymenoptera, Ichneumonidae), Parasitoids of Colonies of Polistes Wasps (Hymenoptera, Vespidae). Entomol. Rev. 91, 1081-1087.
  • Sawoniewicz J., Wiśniowski B., 2007. Materiały do znajomości gąsienicznikowatych (Hymenoptera: Ichneumonidae) pasożytujących na żądłówkach (Hymenoptera Aculeata) w Polsce. Wiad. Entomol. 26, 27-33.
  • Skibińska E., 2004. Vespoidea. [W:] Fauna Polski. Charakterystyka i wykaz gatunków. Tom I. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I., Skibińska E. (red.). Muzeum i Instytut Zoologii PAN, Warszawa, 34-363.
  • Starr C. K., Luchetti D., 1993. Key to Polistes species of Europe. Sphecos 24, 14.
  • Whiteman N. K., Landwer B. H. P., 2000. Parasitoids reared from Polistes (Hymenoptera: Vespidae: Polistinae) nests in Missouri, with a state record of Elasmus polistis Burks (Hymenoptera: Elasmidae). J. Kansas Entomol. Soc. 73, 186-188.
  • Wilson O. E., 1979. Społeczeństwa owadów. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.
Document Type
Publication order reference
YADDA identifier
bwmeta1.element.bwnjournal-article-ksv62p69kz
Identifiers
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.