PL EN


Preferences help
enabled [disable] Abstract
Number of results
Journal
2011 | 60 | 3-4 | 293-304
Article title

Wulkany wysp liparyjskich

Content
Title variants
EN
Volcanoes of Aeolian Islands
Languages of publication
PL EN
Abstracts
PL
Archipelag Wysp Liparyjskich zlokalizowany około 35 km na północ od Sycylii, umiejscowiony jest wzdłuż aktywnego łuku wulkanicznego. Tworzy go 7 wysp wulkanicznych i 9 gór podmorskich. Aktywność wulkaniczna w tym rejonie związana jest z procesem subdukcji i dodatkowo kontrolowana jest przez lokalną tektonikę. Procesy wulkanizmu rozpoczęły się tu ok. 1.3 milionów lat temu (wulkany podmorskie na zachodzie) i trwają do dziś (wyspa Stromboli). Poszczególne wyspy różnią się od siebie pod względem rozwoju strukturalnego i geochemicznego składu produktów aktywności wulkanicznej. Możliwość bezpośrednich obserwacji erupcji zachodzących na przestrzeni dwóch ostatnich stuleci, umożliwiło wulkanologom wyróżnienie dwóch typów wulkanicznych erupcji. Erupcje typu Vulcano i typu Stromboli wzięły swoje nazwy od nazw dwóch wysp (i jednocześnie wulkanów) wchodzących w skład archipelagu. Zagrożenia geologiczne są wciąż obecne w tym rejonie, jednakże ich bezpośrednie efekty dotyczą przede wszystkim mieszkańców poszczególnych wysp. W związku z nasilającym się ruchem turystycznym, liczba osób zagrożonych skutkami wybuchu wulkanu jest potencjalnie coraz większa w porównaniu do sytuacji podczas ostatnich erupcji z XIX i XX wieku. Zagrożeniem geologicznym o największym niszczącym potencjale, jest możliwość osunięcia się do morza zachodniego zbocza Stromboli. Spowodowałoby to powstanie wysokich fal tsunami, które mogłyby wyrządzić wiele szkód w przybrzeżnych obszarach wysp i kontynentalnych Włoch. Malownicza sceneria Wysp Liparyjskich przyciąga corocznie na nie wielu turystów. Jedną z największych atrakcji jest możliwość bezpośredniej obserwacji częstych i łagodnych erupcji wulkanicznych na wyspie Stromboli. Od czasów starożytnych żyzne gleby wytworzone na podłożu tufów wulkanicznych oraz niektóre z produktów aktywności wulkanicznej (obsydian, pumeks), przynosiły ekonomiczne korzyści żyjącej z handlu i rolnictwa lokalnej społeczności.
EN
The Aeolian Islands archipelago lies along an active volcanic arc located ca. 35 km north of Sicily. It comprises 7 volcanic islands and 9 seamounts. Subduction-related volcanic activity has additionally been controlled by the local tectonic regime. Magmatism has occurred during the Cenozoic from 1.3 Ma (western seamounts) until the present (Stromboli island). There is a variation in structural development and geochemical features of the volcanic products between the islands. Due to the possibility of direct observation of the eruptions on two islands during the last two centuries, volcanologists have distinguished two types of eruption. The terms vulcanian and strombolian eruption type were taken from the names of Vulcano and Stromboli islands, respectively. Volcanic hazards on the archipelago exist but their effects are restricted to the inhabitants of isolated islands. However, due to the increasing number of tourists visiting the Aeolian Islands every year, the number of potential deaths and injuries may be larger than during eruptions in the 20th century. The potentially most hazardous geological event is landslide that may form on the western slope of Stromboli. This can led to the formation of high tsunami waves which could destroy the coastal areas of neighbouring islands and continental Italy. The picturesque scenery of the Aeolian Islands makes the archipelago an attractive place for tourists. One of the main attractions is the possibility of watching usually mild, safe and frequent eruptions of Stromboli. From ancient times, fertile volcanic soils and some volcanic products (obsidian, pumice) have given local citizens profits from trade in the Mediterranean area.
Keywords
Journal
Year
Volume
60
Issue
3-4
Pages
293-304
Physical description
Dates
published
2011
References
  • Andrews R., Brown J., 2005. Sicily. Wyd. Rough Guides.
  • Calanchi N., Peccerillo A., Tranne C., Lucchini F., Rossi P. M., Kempton P., Barbieri M., Wu T. W., 2002. Petrology and geochemistry of the Island of Panarea: implications for mantle evolution beneath the Aeolian island arc (Southern Tyrrhenian Sea, Italy). J. Volcanol. Geotherm. Res. 115, 367-395.
  • Compostrini I., Demartin F., Gramaccioli C. M., 2010. Vulcano: ein auβergewöhnlicher Fundpunkt von neuen und seltenen Mineralien. Mineralien Welt H 3, 40-57.
  • Crisci G. M., De Rosa R., Esperanca S., Mazzuoli R., Sonnino M., 1991. Temporal evolution of a three component system: the Island of Lipari (Aeolian arc, southern Italy). Bull. Volcanol. 53, 207-221.
  • Francalanci L., Manetti P., Peccerillo A., 1989. Volcanological and magmatological evolution of Stromboli volcano (Aeolian Islands): the roles of fractional crystallization, magma mixing, crustal contamination and zource heterogeneity. Bull. Volcanol. 51, 355-378.
  • Gioncada A., Mazzuoli R., Bisson M., Pareschi M. T., 2003. Petrology of volcanic products younger than 42 ka on the Lipari-Vulcano complex (Aeolian Islands, Italy) an example of volcanism controlled by tectonics. J. Volcanol. Geotherm. Res. 122, 191-220.
  • Keller J., 1980. The island of Vulcano. Rendiconti Societa Italiana di Mineralogia e Petrologia 36, 369-414.
  • Keller J., 1980. The island of Salina. Rendiconti Societa Italiana di Mineralogia e Petrologia 36, 489-524.
  • Lucchi F., Tranne C.A., Calanchi N., Rossi P.L., 2007. Late Quaternary deformation history of the volcanic edifice of Panarea, Aeolian Arc. Italy Bull. Volcanol. 69, 239-225.
  • Morrisey M., Mastin L. G., 1999. Vulcanian eruptions. [W:] Encyclopedia of volcanoes. Sigurdsson H. (red.). Academic Press, 463-475.
  • Peccerillo A., 2005. Plio-Quaternary Volcanism in Italy: Petrology, Geochemistry, Geodynamics. Springer Verlag.
  • Peccerillo A., Frezotti M.L., De Astis G., Ventura G., 2006. Modeling the magma plumbing system of Vulcano (Aeolian Islands, Italy) by integrated fluid-inclusion geobarometry, petrology and geophysics. Geology 34, 17-20.
  • Rittmann, A., 1931. Der Ausbruck des Stromboli am 11 september 1930. Zeits. Vulkanol. 14, 47-77.
  • Santo A.P., 1999. Volcanological and geochemical evolution of Filicudi (Aeolian Islands, south Tyrrhenian Sea, Italy). J. Volcanol. Geotherm. Res. 96, 79-101.
  • Vergniolle S., Mangan M., 1999. Hawaiian and strombolian eruptions. [W:] Encyclopedia of volcanoes. Sigurdsson H. (red.). Academic Press, 447-461.
  • Zralek P., 2003). Sycylia - przewodnik. Oficyna Wydawnicza Rewasz.
Document Type
Publication order reference
YADDA identifier
bwmeta1.element.bwnjournal-article-ksv60p293kz
Identifiers
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.